Canopus Villa Hadrianus Tivoli: doel?

Moderator: yuti

Canopus Villa Hadrianus Tivoli: doel?

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Ma Apr 08, 2013 7:48 pm

De Romeinse Keizer Hadrianus (regeerde van 117 tot 138) wordt ook de reiskeizer genoemd. We hadden het hier al over zijn verblijf in Egypte en de gebeurtenissen rond Antinous (waarvan ook een (replica)beeld in het midden van de derde foto hieronder):
viewtopic.php?f=14&t=1706

Hadrianus is ook gekend van zijn bezoek aan de Memnonkolossen in Thebe met zijn echtgenote Sabina, waarover hieronder (onder meer) de graffiti-inscripties te zien zijn welke op de linkervoet van de noordelijke kolos van Amenhotep III staat.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vibia_Sabina
De vier inscripties op het standbeeld van Amenhotep III zijn in het Grieks, in dichtvorm gemaakt door Julia Balbilla, en hier kun je de vertaalde teksten vinden:
http://en.wikipedia.org/wiki/Julia_Balbilla

Afbeelding

In het luxueus buitenverblijf van Hadrianus in Tivoli
http://nl.wikipedia.org/wiki/Villa_Adriana
werd een gedeelte met vijver genoemd naar het Egyptische Canopus, en daar bevond zich ook een ‘Serapeum’.
Meerdere foto’s vanaf “Le Canope’: http://fr.wikipedia.org/wiki/Villa_d'Hadrien
Ook:
http://www.bluffton.edu/~sullivanm/ital ... rian8.html
http://www.bluffton.edu/~sullivanm/ital ... rian9.html

De beelden werden in verschillende musea ondergebracht, waaronder in de derde zaal van de oud-Eyptische afdeling van de Vaticaanse Musea in Rome:
http://mv.vatican.va/3_EN/pages/MEZ/MEZ_Sala03.html

Behalve de bovenvermelde replica van het Antinous-beeld, zijn onderstaande origineel, mits restauraties. De twee beelden naast elkaar zijn van Nefertem en Ptah.

Naar mijn gevoel had dit allemaal meer belang dan simpelweg Romeinse ‘egyptomanie’, ook wegens de link Antinous-Canopus-Serapis. Moeten we in dit onderdeel van de villa van Hadrianus een souvenir zien van zijn reis in Egypte en een hedrdenking aan de gebeurtenissen, of eerder een werkelijk heiligdom?

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Canopus Villa Hadrianus Tivoli: doel?

Berichtdoor ancheperoere » Zo Mei 12, 2013 1:25 pm

Allereerst Antinous, hij was een jongen uit het huidige noordwestelijke kustgebied van Turkije, de romeinse provincie Bythinia, aan de kust vanaf de Bosporus naar de Zwarte zee. De romeinse keizer Hadrianus was erg reislustig en hij reisde door het hele Romeinse rijk. in het jaar 123 AD bezocht hij Bythinia, de stad Bithinion-Claudiopolis en daar heeft hij Antinous ontmoet. Antinous was rond 110-112 geboren en was ca. 12 jaar oud toen hij Hadrianus ontmoette. We weten dat zij minnaars waren, al had Hadrianus voor officiële gelegenheden ook een echtgenote, Sabina.

Antinous vergezelde Hadrianus en Sabina bij hun reizen door het Romeinse Rijk. In 130 AD kwamen zij in Egypte en daar vond een tragisch ongeluk plaats waarbij Antinous verdronk in de Nijl. Er zijn verschillende theorieën rondom zijn dood, maar simpel weg verdrinken, dat zal het vermoedelijk niet geweest zijn. Mogelijk heeft Antinous een zogenaamde 'mors vicaria' in scene gezet, een bewuste rituele zelfmoord om het leven van de keizer te verlengen. Hadrianus was al gedurende langere tijd ziek.

Hadrianus was zo verdrietig over de dood van zijn vriend, dat hij in egypte de stad Antinoopolis stichtte op de plek waar Antinous verdronk en heeft hem direct laten vergoddelijken, iets dat vrij uitzonderlijk was, omdat dat meestal alleen aan leden van de keizerlijke familie tot dan toe voorbehouden was. Dat Antinous vervolgens ook in het Egyptische pantheon werd opgenomen, is helemaal bijzonder. Overal in het Romeinse Rijk werden beelden van hem opgericht en in het oostelijk deel van het Romeinse Rijk werden een aantal tempels voor Antinous gebouwd. Hadrianus liet zelfs in Egypte een munt slaan waarop Antinous als een ster werd afgebeeld met de tekst 'Het land van de god Antinous'.

In 133 AD kwam Hadrianus terug in Rome en naar Tivoli waar hij een enorme keizerlijke villa had laten bouwen, waar hij zich kon terugtrekken uit het drukke Rome. In Tivoli, nabij de ingang van de villa, liet hij een grafmonument voor Antinous bouwen, het Antinoeion, bestaande uit een exedra (half rond gebouw) met weerszijden twee tempels, gescheiden door een obelisk. Deze obelisk is bewaard gebleven en is speciaal voor dit bouwwerk gemaakt. De tekst op de obelisk is in egyptische hiëroglyfen opgesteld en daarop staat een opsomming van het egyptische pantheon met alle goden en waarin ook Antinous als god is opgenomen. Dit Antinoeion is tussen 2002 en 2005 opgegraven. De obelisk, vermoedelijk een van de laatste die ooit gemaakt is in het oude Egypte, staat nu in Rome opgesteld bovenaan de Spaanse trappen. Verder zijn hier en in de villa veel voorwerpen gevonden die afkomstig zijn uit Egypte, vooral uit de laatste 500 jaar van het onafhankelijk bestaan van Egypte.

Vermoedelijk was de laatste rustplaats van Antinous opgesteld in Rome, op de Palatino (Vigni Barbarini) waar later een tempel voor de onoverwinnelijke zon door de romeinse keizer Heliogabalus werd opgericht. Er zijn door het hele voormalige Romeinse Rijk talloze beelden van Antinous gevonden, waarvan vele in traditionele dracht van een farao en hij was gedurende vele eeuwen, vanaf de Renaissance een voorbeeld van het schoonheidsideaal.

Terug naar de keizerlijke villa in Tivoli. De Canopus was dus sterk gelinkt aan Egypte, en waarschijnlijk ook aan de geschiedenis van Hadrianus en Antinous. Verder weten we dat Hadrianus een grote voorliefde had voor de oude Griekse kunst en liet vele beeldhouwwerken uit Griekenland kopieren. Mooi voorbeeld zijn de kariathiden van het Erechteion op de Acripolis van Athene, de vrouwenbeelden die als zuil dienden. Deze zijn door Hadrianus eveneens gekopieerd en staan ook in de Canopus in de villa te Tivoli opgesteld. De Canopus was dus ook een verzamelplaats van kunstvoorwerpen die Hadrianus deed herinneren aan de vele reizen die hij door het Romeinse Rijk heeft gemaakt en was een uiting voor zijn bewondering van de Griekse, maar ook Egyptische wereld.
ancheperoere
 
Berichten: 251
Geregistreerd: Do Jan 11, 2007 3:18 pm

Re: Canopus Villa Hadrianus Tivoli: doel?

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Di Mei 14, 2013 8:04 pm

Ancheperoere schreef:
De Canopus was dus ook een verzamelplaats van kunstvoorwerpen die Hadrianus deed herinneren aan de vele reizen die hij door het Romeinse Rijk heeft gemaakt en was een uiting voor zijn bewondering van de Griekse, maar ook Egyptische wereld.

Da’s genoteerd Ancheperoere. Bedankt voor de uitleg. Ik vroeg me gewoon af of er hier mogelijk een eredienst voor Antinous doorging, of een andere.
De dood van Antinous is dus inderdaad intrigerend: viewtopic.php?f=14&t=1706

Maar als ik dat mag zeggen, ik dacht dat het de obelisk in de PIazza Bucarest op de Pincio heuvel is die gewijd was aan Antinous.
Hier de voorlaatste obelisk: viewtopic.php?f=24&t=12&start=30

Waar werd de obelisk voor het eerst opgetroken?
In een uitgave welke ik me onlangs aangeschaft heb, ‘Obelisk, A History’ (2009), van Curran, Grafton, Long en Weiss, lees ik p. 306 in noot 27 (vrije vertaling):
“Eerdere generaties van wetenschappers probeerden deze obelisk te verbinden met een tombe, een schrijn of cenotaaf in Rome of in de Villa van Hadrianus in Tivoli, maar recente studies zijn het er over eens dat de obelisk oorspronkelijk in Egypte opgericht werd bij de site van de tombe van de onfortuinlijke jongeman.”
De vermelde bibliografie hierover geef ik graag door indien interesse.

Verder staat in hetzelfde boek ‘Obelisk, A History’, p.49 dat een offerende Hadrianus afgebeeld wordt op het piramidion, terwijl daaronder Antinous omschreven wordt als een Osiris en “gekend als een god in alle heilige schrijnen van het land”. Een vertaling is te vinden in ‘Cleopatra’s Needles’ van Budge, p.252-253.
http://books.google.be/books?id=Uue2rfN ... &q&f=false
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Canopus Villa Hadrianus Tivoli: doel?

Berichtdoor ancheperoere » Wo Mei 15, 2013 2:27 pm

Beste Philip,

eens t.a.v. de locatie van de obelisk in Rome. Nu een soort herdenkingsmonument is opgegraven bij de villa in Tivoli, het Antinoeion, is het heel voorstelbaar dat de obelisk daar heeft gestaan, zo begrijp ik althans. Ik heb jammer genoeg geen plattegrond van het Antinoeion.

Verder is er ook een obelisk bekend in Rome, die staat nu op de Piazza Navona, die vermoedelijk onderdeel was van de tempel van Isis, het Iseum in Rome. Deze obelisk is - zo meen ik mij te herinneren - opgericht onder keizer Domitianus aan het eind van de eerste/begin tweede eeuw n.Chr. Zijn naam staat volgens mij ook op de obelisk in hiëroglyphen. Deze obelisk is volgens mij ook van graniet en zou heel goed mogelijk uit Egypte afkomstig kunnen zijn, maar is ook duidelijk in opdracht van de keizer gemaakt om neer te zetten in Rome. Dat zou ook met deze obelisk voor Antinous het geval kunnen zijn. ik zal kijken waar ik wat meer info daarover kan vinden.

Op zich is het niet zo uitzonderlijk dat stenen en bouwmateriaal voor Rome uit Egypte en andere delen van het Romeinse Rijk werden gehaald. In de laat antieke oudheid was porfierr een heel populaire steensoort - vanwege zijn kleur - voorbehouden voor beelden van de romeinse keizers. De kleur purper werd immers geassocieerd met de romeinse keizer. De tetrarchen op de hoe van de San Marco in Venetië is een voorbeeld van zo'n beeldengroep. Deze steensoort, porfier, kwam ook uit Egypte.

De zuilen van de pronaos (voorhal) van het Pantheon in Rome, gebouwd onder keizer Hadrianus, zijn monolieten, gehouwen uit graniet afkomstig van Aswan.
ancheperoere
 
Berichten: 251
Geregistreerd: Do Jan 11, 2007 3:18 pm

Re: Canopus Villa Hadrianus Tivoli: doel?

Berichtdoor ancheperoere » Wo Mei 15, 2013 5:42 pm

Ter aanvulling, hier vind je heen pdf van een artikel over het Antinoeion en de beelden die daar gevonden zijn, die nu in de Vaticaanse Musea in Rome staan. Ook is er een verwijzing naar de obelisk van Antinous:

http://www.antinous.wai-lung.com/antino ... oeion2.pdf
ancheperoere
 
Berichten: 251
Geregistreerd: Do Jan 11, 2007 3:18 pm

Re: Canopus Villa Hadrianus Tivoli: doel?

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Za Mei 18, 2013 10:50 pm

Sorry, nu nog maar gelegenheid gehad voor het forum en om de pdf te lezen.

Ancheperoere schreef:
Verder is er ook een obelisk bekend in Rome, die staat nu op de Piazza Navona, die vermoedelijk onderdeel was van de tempel van Isis, het Iseum in Rome. Deze obelisk is - zo meen ik mij te herinneren - opgericht onder keizer Domitianus aan het eind van de eerste/begin tweede eeuw n.Chr. Zijn naam staat volgens mij ook op de obelisk in hiëroglyphen. Deze obelisk is volgens mij ook van graniet en zou heel goed mogelijk uit Egypte afkomstig kunnen zijn, maar is ook duidelijk in opdracht van de keizer gemaakt om neer te zetten in Rome.

Klopt helemaal. Waar ik de mist inging was schrijven dat het mij onduidelijk was of de hiërogliefen van de obelisk op de Piazza Navona iets wilden zeggen.
viewtopic.php?f=24&t=12&start=30
Nu… hoe ouder hoe wijzer. Maar geef toe: ze zien er een beetje gek uit:
Afbeelding

Ter aanvulling, hier vind je heen pdf van een artikel over het Antinoeion en de beelden die daar gevonden zijn, die nu in de Vaticaanse Musea in Rome staan. Ook is er een verwijzing naar de obelisk van Antinous…

Bedankt ! Prachtig artikel.
Niet alleen spreekt men hier van een cultus voor Antinous, maar heeft men het hier over de werkelijke tombe van de jongeman, geassimileerd met Osiris. Als bewijs voor de tombe in de Villa van Hadrianus wordt aangehaald: a) een verwijzing in de tekst op de obelisk naar de tombe en naar de Villa van Hadrianus b) architecturaal is het monument funerair van aard, en lijkt op een mausoleum die bij grote villa’s voorkwam c) de stempels op de bakstenen dateren uit het jaar van de dood van Antinous.

In het artikel wordt met klem beweerd dat de obelisk in Italië gemaakt werd, gewoon omdat de obelisk is samengesteld uit tegels, opgebouwd tegen een centrale kolom. Dat wist ik helemaal niet. Parallellen?
Tegels zijn me niet opgevallen, wel dat de obelisk schijnbaar helemaal recht is, dus niet langzaam spitser toelopend naar boven.

Knap is wat men gevonden heeft aan (fragmentarische) reliëfs. Een mogelijke reconstructie toont aan dat daar een parallel te vinden is met wat bovenaan de obelisk te zien is: een rechtopstaande Antinous offerend aan een zittend godheid.
Afbeelding

Hieronder nog het bekende, meer dan levensgrote beeld van Antinous, nu in het Vaticaan (museumnummer Inv. 22795),
waarvan hier een grotere en betere foto:
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/c ... v22795.jpg
Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen


Terug naar Ptolemaeïsche en Romeinse perioden

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Google [Bot] en 1 gast

cron