Isis - tempel te Pompeji

Moderator: yuti

Isis - tempel te Pompeji

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Mei 23, 2007 10:30 pm

Ik dacht dat Isis tijdens het Romeinse Rijk diverse - min of meer duidelijke – identiteiten toebedeeld kreeg: Isis-Aphrodite, Isis-Pharia, Isis-Frugifera, Isis-Lactans, Isis-Thesmophoros, … (allemaal namen die ik genoteerd had uit ‘De Hellenistische Isis’ van G. Vandebeek).

Welke Isis werd vereerd in Pompeji?

De tempel werd waarschijnlijk gebouwd tijdens de 2de eeuw voor Christus, maar heropgericht na een aardbeving in 62 na.Chr. De kosten werd gedragen door een zesjarige vrijgestelde slaaf, Numerius Popidius Celsinus (of zijn vader).

Afbeelding

Afbeelding

Heb ik het verkeerd voor als ik zeg dat de Isisverering in het Romeinse Rijk op een bepaald ogenblik de andere godsdiensten in de schaduw stelde en vooral een behoorlijk concurrent was voor de opkomende Christenen? De Isiscultus in het Romeinse Rijk lijkt me net een stap verder dan henotheïsme en ik dacht dat haar belangrijkste publiek vrouwen, slaven en vrijgestelden waren (een beeld dat ik nog heb van in mijn jeugd door ‘Fabiola’ te lezen van Wiseman).

Was het niet Caligula die de Isisgodsdienst officieel toestond?

Hoe belangrijk was de rol nog die Osiris en Horus speelden?
Dit zijn schilderijen en voorwerpen uit deze tempel, welke zich nu in het Museo Archeologico Nazionale te Napels bevinden:
http://sights.seindal.dk/sight/1103_Temple_of_Isis.html

Wordt hier Osiris afgebeeld?
http://sights.seindal.dk/photo/9427,s1103f.html

Is dit Isis met een anch-teken in haar hand?
http://sights.seindal.dk/photo/9432,s1103f.html

En ik las nog ergens dat in het kleinere gebouw - op de tweede foto bovenaan – in een onderaardse ruimte ‘het heilige Nijlwater’ werd bewaard welke de priesters van Isis werkelijk (tijdens een soort van jaarlijkse bedevaart?) uit Egypte haalden. Is dat zo?

En wat me opviel: de ingang van de tempelommuring situeert zich niet op de as van de tempel, maar rechts ervan in een hoek van het domein, als ik het me goed herinner … zodat voor voorbijgangers de rites onzichtbaar bleven?
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Aug 29, 2007 10:37 pm

Ik schreef:
Welke Isis werd vereerd in Pompeji?


Het zou goed Isis-Fortuna kunnen geweest zijn … ik vond deze foto’s op het net van muurschilderijen uit Pompeji.

Op 3/4 van de pagina:
http://www.pompeiiinpictures.com/pompei ... 7%2022.htm

De laatste foto op deze pagina, met een sistrum in haar rechterhand:
http://www.pompeiiinpictures.com/pompei ... 3%2015.htm

Isis Fortuna wordt zoals hier meestal afgebeeld met een scheepsroer of een hoorn des overvloeds in haar hand (of een offerschaal).

Maar op een schilderij welke uit de Isis-tempel van Pompeji zelf komt wordt Isis zonder één van deze attributen afgebeeld, wel met een cobra, en naast haar wellicht Harpocrates (Horus-het-Kind):
http://www.art-and-archaeology.com/roman/pom38.html

Ongeveer 30 cm hoog Isis hoofd uit haar tempel te Pompeji:
Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Isis - tempel te Pompeji

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Zo Jun 05, 2016 4:08 pm

Over de gebeurtenissen in Pompeï tijdens de uitbarsting van de Vesuvius in augustus 79 schrijft
Michael Grant in zijn boek ‘Steden onder lava. Opgravingen rond de Vesuvius’ (1973, 1978) (Engelse uitgave: 1971, 1978), p.35 het volgende:

“Toen de tempel van Isis in gevaar kwam of al begon in te storten, vertrokken de priesters met de tempelschat. Een van hen, die een zak vol gouden munten droeg, viel neer op de hoek van de Via dell’Abbondanza en stond niet meer op. De anderen liepen door naar het Driehoekig Forum, waar twee van hen werden gedood door de neerstortende zuilen en hun kostbare voorwerpen werden verstrooid. De overlevenden vluchtten een huis binnen maar ontdekten dat zij waren opgesloten. Eén van hen brak met een bijl door twee muren heen. Toen zeeg hij ineen, het wapen nog in de hand.”

Dit interessant en vlot geschreven boek heb ik mogen lenen van Godelieve Van den Broeck. Ik vermoed dat bovenstaande verhaal gebaseerd is op de voorwerpen die bij de overledenen teruggevonden zijn. Michael Grant heeft een indrukwekkende lijst boeken gepubliceerd: https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Grant_(author)

William Hamilton, 1776: onderzoek in de tempel van Isis in Pompeii
https://standrewsrarebooks.files.wordpr ... vation.jpg
https://standrewsrarebooks.wordpress.co ... -of-flame/

Jean-Claude-Richard de Saint Non, Voyage pittoresque ou Description des royaumes de Naples et de Sicilie, 1782, tekenaar Louis Jean Desprez
http://www.britishmuseum.org/research/c ... 2&partId=1
http://www.britishmuseum.org/research/c ... 2&partId=1

Model of the Isis Temple of Pompeii
https://commons.wikimedia.org/wiki/Cate ... ii_(Naples)

Zie ook: El Nilo en Pompeya. Una exposición en el Museo Egipcio de Turín
http://www.egiptologia.com/museos-y-exp ... 32-32.html

Michael Grant schrijft p. 98:
“De meest populaire van alle mysterie-godsdiensten was die van Isis, de enige heidense godsdienst die ooit kans had universeel te worden. Dat deze cultus juist in Pompeii, waar talloze schilderingen en inscripties Egyptische invloeden van religieuze, commerciële of esthetische aard verraden, zo bijzonder populair was, hoeft geen verbazing te wekken. Deze invloed werd nog verstrekt doordat de voornaamste handelsroute van Alexandrië naar Puteoli zo vlak bij was.
[...] … sinds Caligula (28 n.C.) was er in de hoofdstad ook een permanente Isis-tempel. In 69 kwamen de priesters van deze tempel in de gunst bij de nieuwe Flavische dynastie, doordat zij het leven redden van de jonge Domitianus , die een vereerder van de godin werd.
[…] In tegenstelling tot de andere heiligdommen was de tempel van Isis iedere dag open en werden er altijd indrukwekkende diensten gehouden. De eerste vond plaats bij zonsopgang om de wederopstanding van Osiris, de god van de onderwereld te vieren met de dagelijkse wedergeboorte van de zon. Iedere middag waren er de zegeningen en het offer van alle leven.”

Ceremony in The Temple of Isis, Herculaneum fresco, AD 50-79
(Isis priesters bezig met de middagdienst, de ceremonie van het water.)
http://www.antiquehistory.net/ROM-Pompe ... le-big.jpg
http://www.antiquehistory.net/ROM-Pompe ... -Isis.html

Terzijde, het verhaal van de hierboven door Grant aangehaalde redding van de jeugdige Domitianus (geboren in 51, Keizer 81-96) en de daaruit volgende grotere populariteit van de cultus voor Isis in Rome:
C. Suetonius Tranquillus, The Life of Domitian
http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/R ... tian*.html
“When the enemy forced an entrance and the temple was fired, he hid during the night with the guardian of the shrine, and in the morning, disguised in the garb of a follower of Isis and mingling with the priests of that fickle superstition, he went across the Tiber with a single companion to the mother of one of his school-fellows. There he was so effectually concealed, that though he was closely followed, he could not be found, in spite of a thorough search.”
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Isis - tempel te Pompeji

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Ma Jun 13, 2016 9:07 pm

Een knappe website over Pompeï:
Pompeiiinpictures
http://www.pompeiiinpictures.com/pompei ... /index.htm
“A complete photographic plan of ancient Pompeii as it is today, produced by Jackie and Bob Dunn for those as enthusiastic about Pompeii as we are.”

Plan Isis tempel: http://www.pompeiiinpictures.com/pompei ... 20plan.htm

Verschillende foto’s van de tempel van Isis en foto’s van muurschilderingen en artefacten uit de tempel, nu in het Museo Archeologico Nazionale di Napoli:
http://www.pompeiiinpictures.com/pompei ... 8%20p1.htm

Wat kan ik hier nog aan toevoegen? Ach, enkel wat vakantiefoto’s.

Om te beginnen het bord met uitleg over de tempel dat binnen de muren ervan stond in mei 2016.
Afbeelding

Afbeelding
Afbeelding


Afbeelding
Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Afbeelding

Afbeelding
Afbeelding

Afbeelding
Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Een arcade aan de achterzijde van de tempel, met afbeeldingen van priesteressen op kandelaars… de eerste priesteres in beeld houdt een krokodil in haar hand.
Afbeelding

Niet toegankelijk gedeelte aan de achterkant van de tempel. Als ik het opschrift goed begrijp zou het hier om de ruimte kunnen gaan waar sacraal onderricht gegeven werd. Er staat ook dat het muurschilderij van de boten met Isis niet op de oorspronkelijke plaats hangt. Het gaat ten andere om een kopie, zoals alle andere schilderijen die heden ten dage in de tempel te zien zijn; eveneens alle standbeelden bevinden die zich in de Museo Archeologico Nazionale di Napoli.
Afbeelding

De keuken in de verblijven van de priesters van de tempel van Isis.
Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Isis - tempel te Pompeji

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Sep 28, 2016 7:10 pm

Nijlscènes

In het Museo Archeologico di Napoli worden de muurschilderijen uit de tempel van Isis in Pompeï bewaard en tentoongesteld.

Verrassende afbeeldingen, zoals deze Bes.
Afbeelding

Of Osiris-Serapis.
Afbeelding

Hier wordt Isis afgebeeld tussen twee bustes. Isis in een boot op de Nijl, met het lichaam van Osiris? Daaronder een kapel of grafsteen met twee slangen.
Afbeelding

Die twee bustes wijzen waarschijnlijk op Nijlgoden. Zoals er een van latere datum – 2de-3de eeuw na Christus? - te zien is op de Piazetta Nilo in het centrum van Napels. Toevoeging van het afgebroken hoofd is veel recenter gebeurd.
Afbeelding

Dergelijke beelden van de Nijlgod (of riviergoden) waren blijkbaar nogal populair, gezien gelijkaardige exemplaren in het Museo di Archeologico di Napoli en bijvoorbeeld ook in de Musei Vaticani in Rome.
Afbeelding

Die slangen duiden op bescherming neem ik aan, zoals op dit schilderij van de Vesuvius (waarvan de top nog een geheel, voor de uitbarsting) met Dionysos Bacchus uit de Casa del centenario, Pompei, waar de slang mogelijk de huisgoden voorstelt.
Afbeelding

Nijlscènes zijn er volop te zien. Daarom niet in connectie met Isis zoals hierboven. Wel dikwijls te herkennen aan de krokodillen, nijlpaarden en jagers-pygmeeën. Hieronder volgen enkele voorbeelden.
Afbeelding

Deze mozaiëk uit de Casa del fauno, Pompei.
Afbeelding

Nijlscènes met erotische voorstellingen, zoals deze schilderij in het Museo Archeologico di Napoli, Inv. 27698.
Afbeelding

Of dit grote mozaîek – Napoli Inv. 122869 - uit Rome.
Afbeelding

Ook uit Rome, dit reliëf, gevonden bij de Chiesa di Sant’Eusebio.
Afbeelding

Een krokodil uit aardewerk uit de Casa dell Nozze d’Argento, Pompei, Napoli Inv. 121324
Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Isis - tempel te Pompeji

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Sep 28, 2016 7:15 pm

Hieronder gewoon nog wat vakantiefoto’s – enkele voorbeelden van Romeinse egyptomanie in de Baai van Napels.
Iedereen zal de oud-egyptische kenmerken herkennen in de afbeeldingen.

Forumlid Rozette postte hier een knappe foto uit de Casa degli amorini dorati, Pompei:
viewtopic.php?f=30&t=3632

Meer over dit huis in Pompeï:
http://www.pompeiiinpictures.com/pompei ... 7%20p1.htm

……………………………………………………………………………………………………………………………………..

Pompei, Casa del frutteto
http://pompeiiinpictures.com/pompeiiinp ... 9%2005.htm

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

……………………………………………………………………………………………………………………………………….

Pompei, Casa di Octavius Quartio

(de sistra bevinden zich in het Museo Archeologico di Napoli, zonder vermelding van museumnummer of herkomst)

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Pompei, Praedia di Giulia Felice
http://www.pompeiiinpictures.com/pompei ... 6%20p1.htm

Afbeelding

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

Pompei, Villa dei Misteri
http://pompeiiinpictures.com/pompeiiinp ... %20p01.htm

Afbeelding

Afbeelding

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

Baia, portico della „piscina“

Afbeelding

………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Stabia, Villa San Marco

Afbeelding

Weet niet zeker of bovenstaande een Nijlscène is, ik dacht een krokodil te zien rechts.
Maar dat ze in de Villa San Marco wel wat egyptomanie konden appreciëren, is te merken aan twee van drie wijnbekers welke daar gevonden, nu in het Museo Archeologico di Napoli. (in mei 2016 in een zeer moeilijk te fotograferen opstelling)

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Isis - tempel te Pompeji

Berichtdoor Rozette » Do Okt 06, 2016 7:13 pm

I.7.12 Pompeii. Garden entrance to Casa dell’ Efebo or House of the Ephebus
or Domus P. Cornelius Tages.

http://www.pompeiiinpictures.com/pompei ... 7%2012.htm

Nilotic fresco`s
Afbeelding

Afbeelding
_____________________________________________________________________________________________________________________________________

Pompei, Praedia di Giulia Felice
http://www.pompeiiinpictures.com/pompei%20...%206%20p1.htm

Afbeelding
Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Rozette
 
Berichten: 1136
Geregistreerd: Za Mrt 25, 2006 6:57 pm


Terug naar Ptolemaeïsche en Romeinse perioden

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast

cron