Pataikos

Moderator: yuti

Pataikos

Berichtdoor yuti » Wo Nov 01, 2017 11:20 am

Over de dwerg Pataikos en zijn amuletten bestaan veel clichés. Ze presenteren deze godheid simpelweg als een dwerg in de nabijheid van Ptah. Men verwijst naar werkplaatsen van goudsmeden in het Oude Rijk en naar de beroemde passage uit Boek III van Herodotus met het bezoek van Cambyses aan de tempel van Hephaistos (Ptah) in Memphis.

De Egyptenaren hebben altijd een bijzondere interesse in dwergen getoond. In de Predynastische periode zijn er collecties gevonden in godsdienstige centra waaronder Abydos, Elephantine, Hierakonpolis, Tell Ibrahim Awad en Tell el-Farkha.
Dwerggraven zijn ook aanwezig in de nabijheid van koninklijke graven van de 1ste dynastie in Umm el-Qaab. Door de Egyptische geschiedenis heen zouden dwergen, en vooral dwergen die lijden aan dwerggroei, een speciale sociale en religieuze status hebben gehad.
Amuletten van dwergen zoals Pataikos lijken pas in de 18de dynastie te verschijnen en hun iconografie veranderde door toevoeging van elementen zoals een scarabee of een atefkroon op het hoofd aan het einde van de Ramesside periode. Hierdoor werden de vormen en de inhoud steeds complexer. Zo is Sarpot-mui-sro één van zijn namen.

Afbeelding

Faience
Hoogte: 9,3 cm.
Egypte, late Periode.
Private collectie



Pataikos verschijnt in de hoofdstukken 162 en 167 van het Dodenboek. De koppeling tussen Pataikos en Ptah is onmiskenbaar, maar niet opvallend en bij Sarpot-mui-sro gaat het vooral om een zonnegod met een Osiriaans aspect. (Zijn naam bestaat uit drie hiërogliefen: een lotusblad (srpt), een leeuw (m3i) en een ram (sr).)
Het betreffende beeldje toont de verschillende elementen van zijn zonne- en Osiriaans beschermende iconografie. Na het verdwijnen onder de horizon (bij zonsondergang) wordt Re immers Osiris. De gevleugelde scarabee op het hoofd van Pataikos duidt op de opkomende zon Khepri.
De gevleugelde Isis-Noet op de achterkant van het beeldje geeft de beschermende rol van Isis weer, de echtgenote van Osiris.
De twee valken (die eigenlijk vliegen) op de schouder van Pataikos komen overeen met Isis en Nephthys.

Een ander aspect van dit artefact is zijn beschermende en zelfs curatieve rol. Afgebeeld op krokodillen die twee oryxen bij de horens grijpen, domineert en beheerst Pataikos de krachten van het kwaad. Deze amuletten hadden een dubbele functie: niet alleen als remedie tegen schorpioen- of slangebeten, maar ook tegen de pijn van aanstaande moeders tijdens de bevalling. Moeilijkheden tijdens de bevalling werden veroorzaakt door een door een god gestuurde slang (Seth?). Dit is waarschijnlijk de reden waarom Pataikos twee slangen doodt.
Ancient Egypt Masterpieces from Collectors and Collections- Jacques Billen BAAF Organisation asbl Brussels

De moeite waard is zeker onderstaande studie:
https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstr ... sequence=1
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 962
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm

Re: Pataikos - Sarpot-Mui-Sro

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Ma Nov 06, 2017 7:34 pm

yuti schreef:Over de dwerg Pataikos en zijn amuletten bestaan veel clichés.

Welke clichés, als ik vragen mag Yuti?

Zelf heb ik die naam Pataikos / Pataeke / Patäke gewoon nog zien passeren in literatuur, maar niet meer dan dat, dus ik weet er bitter weinig van af. Bedankt om onder aandacht te brengen.
In het Lexikon der Ägyptologie (IV 914) staat wat uitleg en in The Complete Gods van Wilkinson op p.123... maar dat zullen dan de clichés zijn waarover jij het hebt. Zie ook dat artikel van Saskia van Erp welke jij doorgaf. Haar database van Pataikoi amuletten is hier af te halen is: https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstr ... sequence=2

In Leiden: http://www.rmo.nl/collectie/zoeken?q=pa ... indplaats=

Interessant is een artikel van Veronique Dasen, 'Pataikos': https://www.academia.edu/3816372/_Pataikos_

In het artikel van Jacques Billen waaruit jij citeert Yuti wordt over de figuur op de rugzijde van het beeldje (mijn foto hieronder) gezegd dat het gaat om een gevleugelde Isis-Noet.
Billen bespreekt ook de tekens op de onderkant van het beeldje... zou dit mogelijk gebruikt geweest zijn als stempel, Yuti? Of zoek ik het te ver?

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6231
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Pataikos

Berichtdoor yuti » Di Nov 07, 2017 10:42 am

Welke clichés, als ik vragen mag Yuti? (Ph. A)

Herodotus linkte Pataikoi met Ptah. Dit maakte het heel moeilijk om er later tegen te argumenteren.

Maar er is meer.
Het onderzoek naar Pataikoi is pas in een stroomversnelling gekomen na 1925. En niet alle auteurs waren het met elkaar eens.
Van Erps stelt in haar masterthesis van 2014 :
https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstr ... sequence=1

“ identifying the gods in texts is problematic when there is no clear description of the dwarf and its functions or connections. Unfortunately there is no specific word for the amulets that are called Pataikos. They are all called ‘dwarf’, which can refer either to Bes, Pataikos or another dwarf god. The problem with the research of Pataikoi amulets is that there is not that much information available about them. In the 19th century B.C 31 the Pataikoi amulets were known to researchers but they did not know what they were. The most common theory was that they represented embryos of fetuses or that they had the disease rickets.

Na Herodotus krijgen we Spiegelberg in 1925, Hückel in 1934, Sandman Holmberg in 1946, Montet in 1952, Morenz in 1954, Vassal in 1956, Raven in 1987, El-Aguizy in 1987, Matzker in 1990, Dasen in 1993, Andrews in 1994 en tenslotte Györy.

Iedere auteur heeft zowat zijn eigen invalshoek en theorie, waar op zich niets mis mee is. Een kritische benadering is nooit slecht anders wordt het snel een cliché.
Neem nu Vassal: He argues that the amulets do not represent a dwarf but they do represent an embryo or fetus. He gives these as indications that they are fetuses or very young children. He also argues that the Egyptians might have had problems with representing fetuses so they made them look like dwarfs instead.

Zou dit mogelijk gebruikt geweest zijn als stempel (Ph. A)

Het zou me verwonderen, want dan denk ik in de eerste plaats, waar ga je zoiets op stempelen.
Een amulet heeft een beschermingsfunctie. Ik veronderstel daarom dat het door zijn grootte (9 cm) in de huiselijke kring werd bewaard (zwangere vrouwen...?)
Maar dat is natuurlijk koffiedik kijken.
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 962
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm

Re: Pataikos

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Do Nov 09, 2017 12:49 pm

yuti schreef:
Zou dit mogelijk gebruikt geweest zijn als stempel (Ph. A)

Het zou me verwonderen, want dan denk ik in de eerste plaats, waar ga je zoiets op stempelen.
Een amulet heeft een beschermingsfunctie. Ik veronderstel daarom dat het door zijn grootte (9 cm) in de huiselijke kring werd bewaard (zwangere vrouwen...?)
Maar dat is natuurlijk koffiedik kijken.


Inderdaad, waar ga je zoiets stempelen? :)
Zie deze berichtenreeks over stempels: viewtopic.php?f=19&t=3409
en mijn berichtje daarin van 03/03/15.
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6231
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen


Terug naar Goden, geloof en priesters

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 2 gasten

cron