Klimop

Moderator: yuti

Klimop

Berichtdoor dua nefer anpu » Do Apr 02, 2015 7:26 pm

Ik vroeg me af of klimop een betekenis had in het oude Egypte ?
Gebruikers-avatar
dua nefer anpu
 
Berichten: 167
Geregistreerd: Di Okt 30, 2012 4:00 pm

Re: Klimop

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Do Apr 02, 2015 8:40 pm

Sorry, ik kan je hierbij niet helpen... ik weet van geen enkele betekenis van klimop in het faraonische egypte.

Op internet zag ik daarnet echter veel verwijzingen naar een connectie tussen Osiris en klimop. Heb hier nog nooit van gehoord.

Lise Manniche verwijst naar een 3de eeuwe papyrus van een monnik in haar 'Sacred Luxuries' (1999) i.v.m. een slaapmiddel, waarbij nog andere planten in wijn gemengd werden (p.102).

Ik twijfelde er zelfs aan of klimop voorkwam in het oude (of moderne Egypte) maar het Lexikon van Helck en Otto vermeldt Hedera Helix (deel I, 835) wel, maar zonder meer details te geven.

Maar ik moet er bij zeggen dat mijn kennis van planten onbestaande is, ook in verband met het oude Egypte.
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6393
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Klimop

Berichtdoor Rozette » Vr Apr 03, 2015 8:58 pm

dua nefer anpu ,

In het intacte graf van Sennedjem GN nr.1, `Dienaar in de Zetel der Waarheid` werden in de grafkamer verschillende sarcofagen ontdekt, een van de mooiste sarcofagen behoorde aan dame Isis, afgebeeld als een levend mens met een lange, witte tuniek ``` en houdt een klimoptwijg ``` in haar handen.

Afbeelding


Sarcophagus cover of the lady Isis, probably wife
of Sennedjem's son, Khabekhenet
http://www.touregypt.net/featurestories/sennedjemt4.htm
Gebruikers-avatar
Rozette
 
Berichten: 1136
Geregistreerd: Za Mrt 25, 2006 6:57 pm

Re: Klimop

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Za Apr 04, 2015 1:56 am

Effenaf prachtige foto Rozette !
Bedankt.

Ondertussen was GVdB ook zo vriendelijk me te wijzen op volgend uitstekend artikel:
Hugonot Jean-Claude, ‘Le liseron et le lierre dans l'Egypte ancienne’, Göttinger Miszellen 142, 1994, p.73-81.

De stengels van de winde (convolvulus arvensis) draaien zich om dingen heen. De altijd groene klimop (hedera helix) heeft luchtwortels die zich vastklampen aan muren en bomen.
De oud-Egyptische naam voor beide planten is niet gekend.

In tegenstelling tot winde was klimop geen inheemse Egyptische plant en kwam die waarschijnlijk pas voor vanaf het Nieuwe Rijk. Het klimaat in Egypte was er te droog voor en de plant was volgens Hugonot waarschijnlijk slechts te vinden in de tuinen van de meer welgestelde burgers en op tempelgronden.

De plant werd ook volgens Hugonot enkel teruggevonden in de Romeinse necropool van Hawara.Hij verwijst daarbij naar Petrie, ‘Kahun, Gurob and Hawara’, 1898, p.48. In verband met funeraire kransen in Hawara schrijft Percy Newberry ook nog op p.47 dat Hedera Helix (klimop) een in Egypte geïmporteerde plant was.
https://archive.org/details/cu31924028675399

Terwijl winde reeds vroeger afgebeeld werd (zoals in “de botanische tuin” van Thoetmozes III in Karnak) is de oudste afbeelding van klimop in Egypte te vinden op een Thebaanse lijkkist uit de negentiende dynastie. (Cairo JE 27309, dame Isis uit TT1 van Sennedjem, P&M I, part one, p.5)
Zie het bericht van Rozette hierboven voor een detailfoto !
(Het deksel van de lijkkist wordt besproken in de tentoonstellingscatalogus ‘Ramses le Grand’, 1976, p. 170-171, kleurplaten XXXVII en XXXVII détail.)
http://www.globalegyptianmuseum.org/rec ... 5709&lan=D
http://www.tdx.cat/bitstream/handle/108 ... sequence=9

Hugonot zegt echter dat wegens de gelijkenissen tussen beide “klimmende” planten het slechts in bepaalde gevallen duidelijk is om welke plant het in voorstellingen gaat, zoals wanneer de bloemen van de winde of de vruchten van de klimop weergegeven worden.
Ook worden winde, klimop en wijnranken soms door elkaar afgebeeld en wordt winde geassocieerd met papyrus. Wanneer papyrus aan een godheid wordt geofferd (in Aboe Simbel door de koningin met een sistrum in de andere hand) kan een zich rond het “boeket” draaiende winde ook afgebeeld worden.

In de bekende amarna-scène van de overleden prinses Meketaten in de tombe van Echnaton (kamer gamma, muur B), wordt langs de papyrus-zuilen van het baldakijn winde afgebeeld. Dat zegt ook Geoffrey Martin in ‘The Royal Tomb at el-‘Amarna, II, p. 45: “two columns which are decorated with lotuses and convolvuli”.
http://www.lind.org.zw/history/egyptian ... ndeath.jpg

Verder heeft Hugonot het over de link tussen winde en funeraire gebruiken en wijst niet alleen op voorstellingen van winde op lijkkisten, maar ook samen met papyrus bij de lijkkist op sleden en bij de ceremonie van het openen van de mond.
Maar winde wordt ook afgebeeld samen met danseressen en muziekanten. (De Atlas van het oude Egypte, Baines en Málek, p.106).
De voorstellingen wijzen erop dat winde en klimop geassocieerd werden met het vrouwelijke, met vruchtbaarheid, geboorte en wedergeboorte.

Over een connectie met Osiris schrijft Hugonot enkel dat klimop vanaf de Griekse periode de plant wordt van Osiris. Zonder meer details.
Wordt vervolgd (van zodra ik nog iets meer te weten kom) - door mij of iemand anders.

Plutarchus (46-120 na Chr.)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Plutarchus
schrijft over klimop in zijn werk « De Iside et Osiride »:
http://www.perseus.tufts.edu/hopper/tex ... us-eng2:37
Moreover, the ivy, which the Greeks use to consecrate to Bacchus, is called by the Egyptians chenosiris, which word (as they tell us) signifies in their language Osiris's tree.”
Plutarchus zegt dus dat de Grieken de klimop wijden aan de god Bacchus en ook volgens Plutarchus werd de plant in Egypte “chenosiris” genoemd, wat “de boom van Osiris” zou betekenen.
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6393
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Klimop

Berichtdoor dua nefer anpu » Di Apr 07, 2015 1:49 pm

dank je voor de info ^^
Gebruikers-avatar
dua nefer anpu
 
Berichten: 167
Geregistreerd: Di Okt 30, 2012 4:00 pm

Re: Klimop

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Apr 08, 2015 7:08 pm

GVdB wees me in dit verband op nog op een andere bron namelijk
Koemoth Pierre, Osiris et les arbres. Contribution à l'étude des arbres sacrés de l'Egypte ancienne, Liège, 1994, (AEgyptiaca Leodiensia 3)
En daarin meer bepaald p. 45-46: “Osiris et le lierre”.

Daarin schrijft Pierre Koemoth dat de Oude Grieken wegens hun overtuiging dat Osiris een vorm was van hun god Dionysos, de klimop die aan die laatste toegekend werd, ook associeerden met de Egyptische god.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Dionysius
http://nl.wikipedia.org/wiki/Dionysos_(mythologie)

Eveneens volgens Koemoth kwam de plant slechts sporadisch voor in Egypte. Hij zegt – zoals hierboven in mijn vorig bericht reeds aangehaald - dat de enige echte teruggevonden sporen van die plant in EGypte van Grieks-Romeinse datum zijn.

De benaming “de boom van Osiris” doet mij persoonlijk wel een beetje denken aan de djed-zuil of paal. Misschien misinterpreteerden de Grieken dit ook op die manier?
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6393
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Klimop

Berichtdoor gaspard » Za Apr 11, 2015 2:05 pm

In WordPress.com staat in een blog een item over de betekenis van klimop in het oude Egypte.
URL : http://habondekruiden.com/2015/01/27/kl ... ythologie/
Gebruikers-avatar
gaspard
 
Berichten: 1025
Geregistreerd: Vr Aug 24, 2007 4:26 am


Terug naar Goden, geloof en priesters

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 2 gasten