De cultus piramiden

Moderator: yuti

De cultus piramiden

Berichtdoor Djedi » Vr Jan 08, 2010 3:54 pm

Vele theorieën bestaan over deze bouwwerken; het volgende is een samenvatting vertaling van een Duits artikel: Jánosi, Peter, "Die Kultpyramiden des Alten und Mittleren Reiches" in SOKAR nr. 7, 2003, p. 4-25.

Overzicht:

-4de dynastie:

-Snefroe (Meidoem): eerste cultuspiramide; in de vorm van een trappenpiramide (eerste en enige in zijn soort), nauwelijks resten bewaard.
-Snefroe (Daschoer bij Knikpiramide): eerste cultuspiramide in de vorm van een "echte" piramide, is tevens de grootste en best bewaarde cultuspiramide. Merkwaardig zijn de 2 stèles die aan de oostzijde stonden en de inwendige structuur die een voorloper van de Grote Galerij+blokkersysteem van de piramide van Choefoe lijkt te zijn. In de vloer van de enige kamer van de piramide bevindt zich een 4,20 m diepe schacht die de rotsbodem bereikt. De piramide heeft dezelfde hellingsgraad als het bovenste deel van de Knikpiramide.
-Choefoe (Giza): de cultuspiramide heeft bijna dezelfde hellingsgraad als de hoofdpiramide. Dit is de eerste piramide met een T-structuur voor het onderaardse gedeelte. Deze T-structuur zal vanaf nu in alle latere cultuspiramiden terug te vinden zijn.
-Djedefre (Aboe Roasch): De eerst geplande cultuspiramide werd omgebouwd voor de begraving van een koningin (die waarschijnlijk onverwacht overleed). Een nieuwe cultuspiramide werd gebouwd.
-Chafre (Giza): De cultuspiramide heeft dezelfde hellingsgraad als de hoofdpiramide. Een mysterieuze schacht werd teruggevonden nabij de westelijke omheiningmuur van de cultuspiramide. De schacht leidt naar een gang (die nog afgesloten was met kalksteenblokken) die eindigt in een nis. Hierin werd een met snoeren gesloten houten kast gevonden. De kast bevatte een gedemonteerd houten schrijn uit cederhout. In gemonteerde toestand bleek het om een schrijn te gaan dat op een houten slede werd gemonteerd om standbeelden te vervoeren. Onderzoekers gaan ervan uit dat het beeld in kwestie voor de cultuspiramide bestemd was en dat het houten schrijn ritueel werd begraven zoals een koninklijke boot.
-Menkaure (Giza): Deze cultuspiramide werd omgebouwd voor de begraving van een koningsmoeder (moeder van Sjepseskaf?). Dit gebeurde vermoedelijk na de dood van Menkaure want een nieuwe cultuspiramide werd niet gebouwd.

-5de en 6de dynastie

-Oeserkaf (Sakkara): de cultuspiramide wordt voor een eerste keer binnen de omheining van de koninklijke piramide geïntegreerd.
-Sahoere (Aboesir)
-Nioeserre (Aboesir)
-Khentkawes II (Aboesir): eerste cultuspiramide voor een koningin. Vanaf nu zijn er bij de meeste koninginnepiramiden ook cultuspiramiden terug te vinden.
De cultuspiramiden van de latere koningen van de 5de en 6de dynastie vertonen nauwelijks verschillen, er treedt standaardisering op (net zoals bij de dodentempels), voorzichtigheid blijft geboden aangezien deze bouwwerken nauwelijks zijn onderzocht. Tot en met Oenas bevond de ingang van de cultuspiramide zich in de noordelijke flank, vanaf Teti aan de noordzijde van de piramide in de grond.

-Middenrijk:
Enkel de cultuspiramide van Sesostris in te Lischt is met zekerheid geïdentificeerd. In het onderaards gedeelte bevinden zich twee kamers, één in het zuiden met een nis (functie onbekend) en één in het noorden.

De functie van de cultuspiramiden:

voorbijgestreefde theorieën:
- begraving koninklijke placenta
- begraving van de koninklijke kronen
- begraving van de canopen
- tijdelijke begraving van de koning in afwachting van de voltooiing van de hoofdpiramide
- bewaring van de mummie tijdens het mummificatieproces

Wat dan wel?

Er dient eerst opgemerkt te worden dat men rekening moet houden met een mogelijke verandering van functie door de eeuwen heen.
De oorsprong van de cultuspiramiden moet gezocht worden in het "zuidelijk graf" van de piramidecomplexen van de 3de dynastie (Djoser en Sekhemkhet), koning heeft twee graven, een echt en een cenotaaf; oorsprong gaat terug op de voorbeelden van de eertse en tweede dynastie toen het graf zich in de woestijn bevond en een "funeraire omheining" nabij het vruchtbare gedeelte. De titel "koning van beide landen" speelt hier uiteraard mee.
De cultuspiramiden worden ook beschouwd als Ka-huizen, waar de Ka wordt bijgezet in de vorm van een beeld. Bijgaven die in verscheidene cultuspiramiden werden teruggevonden lijken hierop te wijzen ondanks het feit dat er nooit een beeld in een cultuspiramide werd teruggevonden. Deze verklaring sluit de cultuspiramiden van de koninginnen niet uit aangezien zij ook een Ka bezaten.
Probleem bij deze theorie is dat sommige piramiden geen cultuspiramide bezaten, men vermoedt dat in deze gevallen een ander gebouw de functie van cultuspiramide overnam.
Opmerkelijk is dat de "piramiden" die geen cultuspiramide bezaten eigenlijk geen piramidevorm bezaten:
-Sjepseskaf: "sarcofaagmastaba"
-Neferirkare: kon blijkbaar niet beslissen tussen trappenpiramide of "echte" piramide, zodoende is het mogelijk dat er bij zijn overlijden nog helemaal geen cultuspyramide was voorzien aangezien men de definitieve vorm van de koninklijke piramide niet kende
-Nefererfre: onvoltooide piramide omgevormd tot mastaba
Hieruit blijkt dat de cultuspiramide zeer sterk met de vorm van de hoofdpiramide verbonden was. Zonder hoofdpiramide blijkbaar geen cultuspiramide.
Een cultuspiramide zou dus in de eerste plaats een symbolische verdubbeling zijn van de hoofdpiramide (die symbool staat voor de koninklijke macht, geldt niet voor koninginnen uiteraard) en slechts in de tweede plaats als een verblijfplaats voor de Ka van de overleden koning.
Djedi
 
Berichten: 172
Geregistreerd: Wo Apr 26, 2006 9:21 pm
Woonplaats: Het middelpunt van nergens

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Za Jan 09, 2010 8:31 pm

Interessante post !

No pyramid, no party. (for the ka)
Eigenaardig.

Naar wat ik weet is het zeer moeilijk hier een rechte lijn in te trekken ... de funeraire omheiningen bijvoorbeeld ... Khasekhemwy had twee 'forten'. Ik dacht hier meer aan funeraire tempels of een verdere evolutie naar een funerair complex ... via Netjerichet naar de latere piramidecomplexen.

Lag de satelliet of cultus piramide niet altijd bij de zuidzijde van de grotere versie? De verwijzing naar het dubbele in Koning van Beide Landen is dan misschien voor de hand liggend, maar waarom altijd N de eigenlijke priramide? Hoofdstad Memphis?

Toch, waar komt dat dubbele idee vandaan? Naar mijn gevoel is Koning van N en Z in origine toch eerder een politiek statement, dan dat het in connectie stond met het werkelijke leven of dood van de predynastieke farao?

Een mengeling dan van placenta - ka - farao van beide landen? En een evolutie van inzicht of ideeën hierover?

Wat blijft na het Middenrijk herkenbaar in de funeraire architectuur over van dit (dubbele) idee?
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Berichtdoor Djedi » Vr Jan 15, 2010 3:53 pm

Over het zogenaamde "fort" van Hiërakonpolis:
http://www.archaeology.org/interactive/ ... /fort.html

Kort: Volgens de archeologen die er nu opgraven zou het "fort" geen cenotaaf of funeraire omheining zijn maar mogelijk een monument ter ere van het sed-festival van de koning of om de heréénmaking van het land ter herdenken.
Djedi
 
Berichten: 172
Geregistreerd: Wo Apr 26, 2006 9:21 pm
Woonplaats: Het middelpunt van nergens


Terug naar Architectuur

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast

cron