Sledes, oa gebruikt bij transport voor constructiedoeleinden

Moderator: yuti

Sledes, oa gebruikt bij transport voor constructiedoeleinden

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Ma Jul 02, 2007 6:53 pm

Er zijn afbeeldingen van sledes in funeraire context - bijvoorbeeld in de tombe van Toetanchamon
http://griffith.ashmus.ox.ac.uk/gri/car ... allery01/#
( en de canopenkist stond op een slede:
http://www.grisel.net/images/egypt/tutshrine.jpg )

Een bekend voorbeeld van het transport van een standbeeld op een slede is de afbeelding van Djehutihotep in Deir el-Bersha:
http://weekly.ahram.org.eg/2004/702/her01.jpg
Of kleinere beelden die getrokken worden in de tombe van Ti te Saqqara.

Maar er zijn ook afbeeldingen van sledes die gebruikt werden voor constructiedoeleinden zoals in de Verbindingsweg van Unas te Saqqara
http://www.pereplet.ru/gorm/ahist/arnold/arnold37.gif
hier met een zuil, zodat de slede geschat wordt op ongeveer 7 meter lengte.
Of in de tempel van van Hatshepsut:
http://www.centurionhh.com/feature/images/image005.gif
http://www.pereplet.ru/gorm/ahist/arnold/arnold40.gif
De slede voor de obelisk van Hatshepsut moet meer dan 30 meter lang geweest zijn.
Minder bekend is de scène op een reliëf (nu in Cairo) uit de Tura steengroeven, waarschijnlijk uit de regeringstijd van Ahmose:
http://hbar.phys.msu.ru/gorm/ahist/arnold/arnold39.gif
Hier wordt het transport van een blok van ongeveer 5 ton getoond, getrokken door drie paar ossen en begeleid door mogelijk tewerkgestelde vreemdelingen.

Een gedeelte van een slede voor het transport van zware stenen is teruggevonden door Flinders Petrie bij de piramide van Hawara (volgens Dieter Arnold is de huidige locatie van dit voorwerp niet gekend).
Maar uit twee teruggevonden sledes die hoogstwaarschijnlijk voor funeraire doeleinden bedoeld waren, kunnen we toch wat meer over het praktische gebruik ervan opmaken.
DieterArnold vermeldt in zijn hieronder vermelde werk een slede uit het Metropolitan Museum of Art (24.1.84) http://www.pereplet.ru/gorm/ahist/arnold/arnold36.jpg van 1,73 meter lengte welke beschilderd was en gezien geen sporen van slijtage aan de onderkant ook niet kan gebruikt geweest zijn voor (herhaaldelijk) transport.
Een andere slede is 4,2 meter lang en teruggevonden door Jacques de Morgan in 1894-95 bij de piramide van Sesostris III te Dashur http://hbar.phys.msu.ru/gorm/ahist/arnold/arnold35.gif ik vond echter geen foto van de slede, enkel deze tekening. (Cairo 4798)

Duidelijk zijn de verschillende openingen op deze laatste slede die gediend hebben voor het bevestigen van touwen of aanbrengen van pluggen om het getransporteerde stevig op zijn plaats te houden.
Achteraan hebben de sledes (niet alle afgebeelde of teruggevonden) een schuin oplopende uitsparing welke diende voor de hefbomen die gebruikt werden om de slede vooruit te helpen. (Zie hiervoor het onderstaande Assyrische voorbeeld.)

In een scène in de tombe van Rekhmire TT100 kan men de werkers ‘rollers’ zien dragen welke onder de omhoogstaande voorkanten van de slede konden gestoken worden (ook te zien onderaan het Assyrische voorbeeld). Toch dient rekening gehouden te worden met het feit dat rollers ervoor zorgen dat de slede minder controleerbaar wordt.

Er werd ook gebruikt gemaakt van aarde en water om door de glijdende eigenschap van modder het transport te vergemakkelijken.
Henri Chevrier rekende uit in Revue d'Egyptologie 22 van 1970, ‘Techniques de la construction dans l'Égypte ancienne’, dat zes mensen een slede konden trekken met een steenblok van 4,8 ton over een horizontaal oppervlakte. ***
Zeker zal het vertrek het zwaarst geweest zijn, en het moeilijkst zal misschien wel de controle over de slede, éénmaal glijdend over de modder.

Het gebruik van sledes voor transport van zware steenblokken beperkt zich niet tot het oude Egypte.
In dit reliëf uit Mesopotamië uit het paleis van Sennacherib (volgens Georges Roux 704-681 v.Chr.) te Nineveh (Ninive) worden Assyrische ‘gevleugelde stieren’ vervoerd
http://www.catchpenny.org/images/move2.gif
http://www.pereplet.ru/gorm/ahist/arnold/arnold41.jpg
Hier kun je duidelijk het gebruik van hefbomen zien achteraan de slede.

Dieter Arnold vermeldt in ‘Building in Egypt, Pharaonic Stone Masonry’, Oxford 1991, dat in de steengroeven van Carrara tot zeker nog in 1929 sledes van 6 tot 12 meter lengte gebruikt werden om blokken marmer van soms meer dan 25 ton te transporteren.

Dit alles en veel meer kun je nog eens nalezen op een pagina die heel het 6de hoofdstuk ‘Tools and Their Application’ letterlijk weergeeft:
http://www.pereplet.ru/gorm/ahist/arnold/arnold.htm
of
http://hbar.phys.msu.ru/gorm/ahist/arnold/arnold.htm
Ze zetten er wel bij:
“For educational purposes only. The file will be immediately removed if the author or publisher will claim their disagreement with this publication.”
Persoonlijk vind ik dit zonder toestemming lètterlijk overnemen van een geheel gedeelte van een boek ‘not done’, toch maak ik evengoed hierboven gretig gebruik van de uit het boek gepubliceerde afbeeldingen. :oops:

***
Zonder verder bewijs, vind ik persoonlijk zes mensen voor een gewicht van 5 ton (slede inbegrepen) eerder veel.
Het beeld van Djehutihotep weegt naar schatting 58 ton en wordt getrokken door 172 man, wat neerkomt op 337 kg per man.
Vraag is natuurlijk of dit een werkelijke voorstelling is, want de beelden in de mastaba van Ti wegen waarschijnlijk 2 à 3 ton en worden getrokken door zes of zeven mensen, wat dan neerkomt op een maximum van 500 kg per man.
(Met voorbeelden in funeraire context mag misschien geen rekening gehouden worden wegens symbolische of ceremoniële aanwezigheid van het aantal ‘trekkers’.)
En zoals ik al zei: het in beweging brengen van het gevaarte zal een enorme krachtinspanning gevergd hebben, alsmede het onder controle houden tijdens de beweging. Ik veronderstel dat hoe zwaarder - en hoe meer afgewerkt het voorwerp, en dus kwetsbaarder - hoe meer mensen er bij het transport betrokken werden.
Ook moet men natuurlijk tijdens een reconstructie rekening houden met een verschil tussen het eenmalig (over een korte afstand) in beweging brengen van een slede en het iedere dag zware steenblokken aanslepen voor constructiedoeleinden.
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Sledes, oa gebruikt bij transport voor constructiedoelei

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Vr Mei 02, 2014 3:06 pm

MDD was zo vriendelijk me in bovenstaand verband dit recentelijk onderzoek door te sturen:

02/05/14
Wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam (UvA) hebben ontdekt dat de oude Egyptenaren een slimme truc toepasten om de zware blokken steen die zij gebruikten voor de bouw van piramides op de juiste plek in de woestijn te krijgen. Volgens de natuurkundigen sleepten de piramidebouwers de zware stenen vele jaren voor Christus over nat zand.
http://www.demorgen.be/dm/nl/992/Wetens ... tent=daily
De Egyptenaren sleepten voor de bouw van hun piramides zware blokken steen en grote standbeelden door de woestijn. Deze zware kolossen werden op sleeën geplaatst, die werklui vervolgens over het zand trokken.
Amsterdamse natuurkundigen hebben nu ontdekt dat de piramidebouwers het zand voor de slee waarschijnlijk nat maakten. Uit experimenten blijkt dat de benodigde trekkracht met de helft vermindert als de "juiste zandvochtigheid" wordt gevonden. Hierdoor wisten de Egyptenaren ook het vereiste aantal arbeiders te halveren.


Zie ook:
http://www.uva.nl/nieuws-agenda/nieuws/ ... mides.html
http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/w ... /1.1955446
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Sledes, oa gebruikt bij transport voor constructiedoelei

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Do Mei 08, 2014 7:39 pm

08/05/14
Volgens Harco Willems, egyptoloog, en Gert Verstraeten, fysisch geograaf, is het zeer onwaarschijnlijk dat de Egyptenaren de zware stenen over een zandige ondergrond transporteerden.
http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/w ... amides_KUL
De onderzoekers van de universiteit van Amsterdam baseerden zich bij hun onderzoek op een afbeelding uit het graf in Dayr al-Barsha. Maar uit eigen studies van datzelfde graf, stellen Willems en Verstraeten dat er langs het tracé waarover het beeld op de afbeelding getransporteerd werd maar heel weinig zand ligt.
Volgens de twee hoogleraren zouden er wel grote hoeveelheden geërodeerde mergel liggen, wat het grondoppervlak hard en stabiel maakt. Ook in de omgeving van de piramides of van andere grote bouwprojecten zoals de tempels rond Luxor waren er geen zandwoestijnen.
"Uit studies van antieke transportwegen blijkt dat er voor dit transport grote hoeveelheden steenslag en modder werd gebruikt", klinkt het aan de KU Leuven. "Vaak werd een fundament van zwerfkeien aangelegd waarop lagen stenen van afnemende grootte werden aangebracht bedekt met een laag alluviale modder. In andere gevallen werd het harde woestijnoppervlak alleen glad gemaakt en voorzien van een laag modder".
Eerdere experimenten toonden al aan dat door deze ondergrond te bevochtigen met modder uit een rivier de wrijving zo sterk kan verminderd worden dat één persoon op een slede makkelijk een steen van 750 kilogram kan verslepen."
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Sledes, oa gebruikt bij transport voor constructiedoelei

Berichtdoor ancheperoere » Za Mei 10, 2014 11:42 am

Ik meen me te herinneren dat in een boek van vrij lang geleden, van Tadema Sporry (?) over de tempels in Nubië er bij de tweede cataract een 'glijbaan' voor schepen was gevonden. De schepen die de cataract voorbij wilden, werden aan land gesleept en over een aanzienlijk traject over land naar de andere kant gesleept. De ondergrond bestond uit natte modder en klei. Klei is altijd heel glad als het nat is. Ik kan me voorstellen dat nat zand niet de meest optimale methode is - misschien wel een betere dan droog zand - om steenblokken te slepen. Maar het gebruik van klei of mergel (bestaat voor een aanzienlijk deel volgens mij ook uit klei) en dan nat gemaakt, levert een nog betere mogelijkheid om steenblokken via sledes te verslepen.
ancheperoere
 
Berichten: 251
Geregistreerd: Do Jan 11, 2007 3:18 pm


Terug naar Architectuur

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast

cron