De verdwenen kleuren van de monumenten

Moderator: yuti

De verdwenen kleuren van de monumenten

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Mrt 29, 2006 4:49 pm

Wij kennen de oude bouwwerken van Egypte als eerder kleurloze dingen; ofwel is de verf eraf door de tijd (Karnak, Luxor), ofwel erg bleker geworden (veel tombes) ofwel nooit afgewerkt.

Dit strookt ook met onze (althans de mijne :wink:) moderne smaak en Westerse beoordeling van oude monumenten.

Kijk bijvoorbeeld maar naar de grote christelijke kathedralen in Frankrijk. Die waren vroeger ook in felle kleuren beschilderd, altijd binnen, soms ook de buitenkant. In Amiens was er verleden jaar (misschien nu ook nog, weet ik niet) zelfs ’s avonds een speciaal lichtspektakel voorzien om de kleuren aan te tonen op de portalen. In Beauvais heeft Violet-de-Duc (midden 19de eeuw) de absis van de kathedraal opnieuw gereconstrueerd/beschilderd in nu terug donker geworden kleuren.

Waar ik naartoe wil, ga je je onderhand afvragen :roll: ?
Wel, wanneer ik dus reconstructies bekijk van oude Egyptische bouwwerken, is dat meestal architectonisch, zonder veel detail van kleuren zoals in het anders prachtig drieluik van de heren Aufrère, Golvin en Goyon ‘L’Egypte Restituée’.
(Veel van hun reconstructies kun je vinden in uitgaven van Könemann of Tasschen.)

Wanneer echter bijvoorbeeld Jacques Martin in zijn reeks Alix (L’Egypte 1&2) de tempels op gebied van kleur reconstrueert, komt dat – althans op mij – verschrikkelijk druk en zelfs een beetje kitscherig over.

L'Egypte I

L'Egypte II

Nochtans zijn dit uitstekende weergaven van hoe het ongeveer moet geweest zijn, heeft de egyptologe Marleen Reynders me verzekerd. En aan die 'kleurenpracht' moet ik toch even wennen.
Wat vinden jullie hiervan?

Nu anderzijds is het wel zo dat ik bijvoorbeeld in de tombe van Nefertari echt kompleet geëmotioneerd was door de schoonheid en de mooie kleuren van de reliëfs. De bewakers zullen dit gezien hebben, want ze lieten me veel langer blijven dan toen mocht, en zelfs zonder bakshiesh. :)
Toch: hier gaat het om tombes en ik heb hier zelf een ander gevoel bij dan bij een gebouw op zich.
Laatst gewijzigd door Philip Arrhidaeus op Za Apr 12, 2008 6:31 pm, in totaal 1 keer gewijzigd.
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6346
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Berichtdoor Rozette » Do Mrt 30, 2006 5:46 am

Ik veronderstel dat die kleurige temples wel heel mooi moeten geweest zijn indertijd. Ik denk trouwens dat door het felle zonlicht in Egypte de oorspronkeljke kleur heel vlug veranderde in minder heldere kleuren.


Is het wel juist zich te baseren op de kleuren van een stripverhaal hoe correct ze ook mogen weergegeven zijn. Al die bonte kleuren weergegeven in tekeningen op een veel kleinere schaal. Dat alleen al maakt het drukker en kitscherig.

Als ik me niet vergis waren de Griekse temples ook beschilderd.
Gebruikers-avatar
Rozette
 
Berichten: 1136
Geregistreerd: Za Mrt 25, 2006 6:57 pm

Berichtdoor Anneke » Do Mrt 30, 2006 2:35 pm

Ik heb ook wel eens reconstructies gezien in volle kleuren.
Het moet inderdaad wel een heel apart gezicht zijn geweest om een pas voltooide tempel te zien.

In een van mijn boeken staan ook 19e eeuwse prints van schilderingen die gemaakt zijn naar voorbeeld van inscripties, en ik dacht ook altijd dat die kleuren nooit konden kloppen :) Knal blauw, met diep groen, geel en rood. Het leek me altijd net een beetje te kleurig.

Van wat ik gezien heb op fotos. En ik heb daar wel eens naar lopen zoeken om de kleur schakeringen van mijn eigen schilderijen te bepalen. Maar op de fotos zijn de kleuren wel behoorlijk vervaagd.
Ik kreeg de indruk dat de kleur schakeringen behoorlijk varieerden.

In de Amarna periode zie je zuilen in wit met blauwe accenten en cartouches in het blauw. Een van de graven van een koning in begin 19e eeuw is helemaal in blauwe tonen weergegeven.
In sommige stelas van de oude periode zijn meer groene en blauwe accenten gebruikt (gliefen in die kleuren in plaats van meerdere kleuren).

Aan de andere kant zag ik een decoratie uit een graf van de 4e dynasty waar de hierogliefen vrij diep uitgehouwen waren en toen ingevuld met een gekleurde "putty".

En er waren in het Oriental instituut een pilaar en een stuk van een inscriptie van een muur van Medinet Habu. Knal gele ondergrond! Moest waarschijnlijk goud weergeven? De pilaar was ook behoorlijk fel gekleurd en de inscripties van de muur waren ingelegd. Wel mooi, maar je krijgt wel het idee dat als je het hele gebouw in de zon zou zien, je toch echt wel je zonnebril op zou moeten doen :lol:

Het zou me niets verbazen als de tempels ook aan dit soort "mode" onderhevig waren.

Er zijn ook inscripties waarin vermeld wordt dat de tempels met goud en electrum gedecoreerd waren. Als je dat zelfs met een korreltje zout neemt en je hier en daar een gouden accent indenkt (op obelisk of op sommige beelden) dan krijg je ook al een heel ander beeld van hoe de tempels er uit moeten hebben gezien.
Gebruikers-avatar
Anneke
 
Berichten: 825
Geregistreerd: Za Mrt 25, 2006 3:25 pm
Woonplaats: St. Louis, V.S.

Berichtdoor Nebcheproere tutanchamun » Do Mrt 30, 2006 8:23 pm

Het zou me niets verbazen als de tempels ook aan dit soort "mode" onderhevig waren.


Het zou mij ook raar lijken als er niet een soort van mode bestond.

Over de tempelkleuren; ik houd mij ook wel bezig met het bouwen van neptombe's ofzo en dan is het ook altijd moeilijk die te beschilderen, het lijkt mij echt eens fantastisch om zo eens in de tijd te kijken en de tempels van Egypte te zien, het moet echt een goddelijk gevoel geweest zijn en waarschijnlijk zal dat de godsdienst en het gezag ven de farao ook wel ten goede zijn gekomen. De mystiek lijkt mij ook zeer fantastisch.
Gebruikers-avatar
Nebcheproere tutanchamun
 
Berichten: 46
Geregistreerd: Zo Mrt 26, 2006 7:53 pm

Berichtdoor Jef » Za Apr 08, 2006 8:22 pm

Je ziet wel vaker tekeningen of foto's waar de Tempelmuren ingekleurd zijn. De ene keer mooier als de andere keer. Soms komt het inderdaad nogal kietserig over. In het eggie zal het wel anders geweest zijn denk ik. Kijk maar eens naar de kleuren in de Tempel van Medinet Habu, en wat denk je van de schilderingen in de Tempel van Seti I te Abydos.

Hier zijn de kleuren nog heel goed bewaard gebleven. Ze zijn dan misschien wel wat doffer geworden, ondanks dat kan ik me er wel een voorstelling van maken hoe het moet zijn geweest.

De laatste keer dat wij in de Medinet Habu Tempel waren, vonden er restauratiewerkzaamheden plaats. Men was de geverfde reliëfs aan het schoonmaken die al eeuwen lang bedekt waren met roet en stof. Echt, hier kwamen kleuren te voorschijn zoals ze vroeger zijn geweest.
Prachtig.
Gebruikers-avatar
Jef
 
Berichten: 1226
Geregistreerd: Za Apr 01, 2006 2:56 pm
Woonplaats: Etten-Leur, NL

Re: De verdwenen kleuren van de monumenten

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Di Aug 17, 2010 4:54 pm

Zoals ook Jef al zei is men op verschillende sites bezig met het opkuisen van de monumenten.

Enkele voorbeelden hieronder zijn het Ramesseum, Medinet Haboe en het meest opvallend: Denderah.

Met dank aan Patricia voor de laatste vier foto's. (Ik hoor wel van Patricia indien ze bezwaar tegen het publiceren heeft, want dit is van een recente reis van haar waar ik niet bijgedragen heb aan de foto-kosten. Maar ik hoop met het vermelden van het copyright - zoals steeds - dat dit goed zit.)

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6346
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: De verdwenen kleuren van de monumenten

Berichtdoor Jef » Di Aug 17, 2010 5:00 pm

Mooi die laatste vier foto's van Denderra.
Zo te zien is de restauratie prima gelukt, was het alleen maar een kwestie van schoonmaken vraag ik mij dan af.

Dit is dus wat Patricia bedoelde eerder op dit forum
Gebruikers-avatar
Jef
 
Berichten: 1226
Geregistreerd: Za Apr 01, 2006 2:56 pm
Woonplaats: Etten-Leur, NL

Re: De verdwenen kleuren van de monumenten

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Di Aug 17, 2010 5:09 pm

Jef schreef:
... was het alleen maar een kwestie van schoonmaken vraag ik mij dan af.


Wat bedoel je Jef?
Dat er niet alleen schoongemaakt wordt, maar ook gerestaureerd? Kleur toegevoegd bedoel je?

Ik heb geen idee op welke manier dit precies gebeurd op die sites.
Over de restauratie van Nefertari's tombe is 't een en 't ander te vinden, en ik heb hier een kleine tentoonstellingscatalogus (Bruxelles 1994) liggen van 'La Peinture Egyptienne Ancienne, Un monde de signes a préserver.' waarin een kort artikel van Daniel Le Fur over restauratie.
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6346
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: De verdwenen kleuren van de monumenten

Berichtdoor Jef » Do Aug 19, 2010 9:46 pm

Als ik zo naar de foto's kijk dan lijkt het erop dat er kleuren toegevoegd zijn, maar ik kan er naast zitten natuurlijk.

Wel of geen kleuren toegevoegd het ziet er prachtig uit, en daarom zeker de moeite waard om te gaan kijken.

Over enkele weken kan ik het met eigen zien en bewonderen :wink:
Gebruikers-avatar
Jef
 
Berichten: 1226
Geregistreerd: Za Apr 01, 2006 2:56 pm
Woonplaats: Etten-Leur, NL

Re: De verdwenen kleuren van de monumenten

Berichtdoor Ranoferhotep » Zo Aug 22, 2010 6:30 pm

Ik heb ergens een artikel on line gelezen betreffende de restauratie, maar de link niet bewaard, er zijn geen kleuren toegevoegd.

Men heeft enkel het roet verwijderd dat zich in de loop der eeuwen gevormd had op het plafond. De tempel van Denderah is lang gedeeltelijk onder het zand begraven geweest en werd gebuikt als woonplaats, men stookte er vuurtjes van gedroogde koeienmest, die vrij veel roet af geven. Deze roetvorming is echter cruciaal geweest in het bewaren van de originele kleuren. Daar de dikke laag roet de schilderingen afsloot van lucht.

Wat betreft de tekeningen in Alex I en II, ik heb beide boeken en de tekenaar heeft intensief samen gewerkt met o.a. Egyptologen en archeologen. Of een volledige pyloon beschilderd werd?

Niettemin gebruikten de Egyptenaren veel kleur, graf Nefertari, tempel van Sethi I in Abydos geven ons een mooi idee. Maar ook de schilderingen van David Roberts (1839) die bvb Philea geschilderd heeft, waar nog veel kleur te bekennen valt.
Gebruikers-avatar
Ranoferhotep
 
Berichten: 139
Geregistreerd: Di Jun 15, 2010 9:49 pm
Woonplaats: Gent (België)


Terug naar Kunst

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 2 gasten