Katten en muizen, orde en chaos?

Moderator: yuti

Katten en muizen, orde en chaos?

Berichtdoor yuti » Wo Jul 06, 2011 5:47 pm

Egyptenaren waren niet alleen goed in het gedetailleerd afbeelden van katten, zij slaagden er zelfs in het dier menselijke eigenschappen te geven. We kennen een dertigtal thema’s waarin katten zich als mensen gedragen. Ze zijn te vinden op beschilderde voorwerpen, papyrusrollen en octraca. Hun rollenspel gaat van hulpkok tot farao, van soldaat tot priester, van gevangene en zelfs van godheid.
In dat theater zegt Eric van Essche is er één stuk waar egyptologen het moeilijk mee hebben. En dat is het verhaal van kat en muis.

Afbeelding
Nebamun (Britisch Museum)

Tussen de ramessidische en de koptische periode kan je 4 thema’s onderscheiden:
- een muizenleger bestormt een kattenvesting
- een duel tussen een kat en een muis
- de onderwerping van de kat aan de leider van het muizenleger
- een delegatie muizen die een vredesvoorstel aan de kat komt doen

Het Oude Rijk beschrijft geen literaire versie tussen kat en muis. We vinden er wel afbeeldingen van gelijkaardige thema’s.

De kern van al deze verhalen is altijd dezelfde: een hypocriete kat verovert met z’n mooie praatjes een muis en eet hem daarna op. Hier komt een wrede oorlog uit voort waar eerst de muizen de overhand halen maar waar ze daarna ten onder gaan volgens de wet van de natuur.
Gaat het om een parodie, om een satire of doet men aan maatschappijkritiek met een humoristisch ondertoontje. Zien we het als een fabel of gaat het om een zedenspreuk.
Er zijn echter egyptologen die het idee genegen zijn van de ‘omgekeerde wereld’. Zij verwijzen hiervoor naar andere dierentaferelen. (Nijlpaard die in de takken van een vijgenboom klimt, een zwaluw die een ladder nodig heeft, een kat als ganzenhoeder ..)
Het gaat om een evenwicht in de natuur dat in opspraak wordt gebracht. Dit brengt onevenwicht teweeg (=de omgekeerde wereld). Vervolgens wordt dit opnieuw bevestigd wat de oorspronkelijke natuurlijke orde weer herstelt. Het is de wereld van Orde en Chaos. Het lijkt er op dat de kunstenaars de nadruk leggen op de Orde en niet op de kortstondige overheersing van de chaos.
(De oorlog tussen kat en muis – Eric Van Essche - De katten van de farao’s “4000 jaar goddelijke gratie”)
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 1012
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm

Re: Katten en muizen, orde en chaos?

Berichtdoor Ranoferhotep » Wo Jul 06, 2011 5:56 pm

Heel interessant. Ik ken de verhalen en de afbeeldingen. Leuke post
Gebruikers-avatar
Ranoferhotep
 
Berichten: 139
Geregistreerd: Di Jun 15, 2010 9:49 pm
Woonplaats: Gent (België)

Re: Katten en muizen, orde en chaos?

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Zo Mrt 16, 2014 3:36 pm

LB was zo vriendelijk me een artikel door te sturen over onderzoek naar de domesticatie van de kat.
13/03/14
Belgisch onderzoek bewijst domesticatie Egyptische kat

http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/w ... kat_egypte
Op een begraafplaats in Hierakonpolis in Egypte hebben Belgische onderzoekers de lijken van zes gedomesticeerde katten aangetroffen. De vondst bewijst dat de kat in Egypte ongeveer 2.000 jaar vroeger werd gedomesticeerd dan tot nu toe aangenomen.
De Archeozoöloog Wim Van Neer en zijn collega's van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen en de KU Leuven kunnen aantonen dat het geboortepatroon van de katten die aangetroffen werden in Hierakonpolis afwijkt van dat van wilde katten in Egypte.
Dat zou erop wijzen dat de katten die op de begraafplaats lagen, getemd waren door de mens. De begraafplaats in Hierakonpolis dateert uit het 4e millennium voor Christus.


Was ook te lezen op Archeonet:
http://www.archeonet.be/?p=33791

Met deze link naar het artikel, en daar af te halen in pdf formaat:
Wim van Neer, Veerle Linseele, Renée Friedman, Bea De Cupere, More evidence for cat taming at the Predynastic elite cemetery of Hierakonpolis (Upper Egypt)
http://www.sciencedirect.com/science/ar ... 0314000636

Hieronder twee bekende katten. The Gayer-Anderson cat, nu in het British Museum, met kopie in het Gayer-Anderson Museum in Cairo.
http://en.wikipedia.org/wiki/Gayer-Anderson_cat
http://www.britishmuseum.org/explore/hi ... d_cat.aspx
En nog eens dezelfde foto van de kat uit te tombe van Nebamun (nu ook in het British Museum) - sorry Yuti voor de dubbelpost, ik krijg er niet genoeg van ;-)
http://www.britishmuseum.org/learning/s ... bamun.aspx
Terzijde: ik kreeg nogmaals de vraag hoe het zit met het © op de foto's op het forum: het is simpel, toch voor wat betreft mijn eigen berichten: wanneer ik geen © op de foto vermeld, is het een foto welke ikzelf gemaakt heb. Anders zet ik er een © op met de naam van de eigenaar.

Afbeelding

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6393
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen


Terug naar Het dagelijkse leven

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast