Schijndeur

Moderator: yuti

Schijndeur

Berichtdoor yuti » Za Mrt 10, 2012 6:52 pm

Een schijndeur is iets wat erg opvalt bij een bezoek aan de graven uit het Oude Egypte.
Het intrigeerde me altijd wat nu die stenen rol in de schijndeur voorstelde. Zo een rol komt ook vaak voor in de toegangsdeur van een graf.

Dat schijndeuren een wezenlijk onderdeel uitmaakten van een graf wordt aangetoond door het feit dat de grafkamer meestal onder de schijndeur lag (soms ook onder de offertafel).
De onderdelen van een schijndeur zijn afhankelijk van de persoon en de complexiteit van het graf. Toch zien we bijna overal hetzelfde concept.

Een schijndeur is een deur van massief natuursteen. Het was de plaats waar de ka en de ba in contact kon treden met de levende wezens. Je kunt het je voorstellen als een poort die naar de andere wereld leidde.
Bovenaan zat een holronde kroonlijst (niet te zien op voorbeeld) en de deur werd omgeven door een profiellijst.
Op de offerplaat (tussen de bovenste latei en de onderste latei) zien we meestal de overledene vóór een tafel van voedsel- en drankoffers. Tekstregels geven de naam en de titels van de overledene weer en sommen de lekkernijen op die de eigenaar van het graf voor het leven na de dood werden meegegeven
De deur wordt afgesloten door een grendel en geflankeerd door een binnenste en buitenste stijl, meestal met inscripties van de overledene, offeraars en familieleden.
Voor de deur stond altijd een offertafel waarop offers gelegd en geplengd werden. Hier werden de meeste gebeden uitgesproken en de meeste offers gebracht.

In steen zie je ook die beruchte rol. Zij heeft de functie van een opgerolde mat die zoals in een echt huis kon neergelaten worden om dat huis af te schermen tegen de zon of de blikken uit de buitenwereld.
(naar" Dood en begrafenisrituelen in het oude Egypte" – Salima Ikram ISBN 90-430-1199-1)

In tegenstelling tot de Serdab kun je dus niet verder kijken dan de deur maar er is wel een relatie tussen de ka en ba van de overledene en de levenden (gebeden en offergaven). Mijns inziens wordt dat duidelijk weergegeven door die mat, al of niet opgerold.
Afbeelding
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 1005
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm

Re: Schijndeur

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Za Mrt 10, 2012 8:12 pm

Dat moet nu lukken dat je deze post maakt, Yuti ... want een goeie vraag werd zeer onlangs gesteld op het EEF: waar zijn de schijndeuren naartoe in het Nieuwe Rijk?

Terwijl er wel nog schijndeuren voorkomen, werd volgens mij het contact tussen levenden en de doden, nu verder gezet door middel van de stèle.

Zeer interessant en correct geopperd door Bart Van Assche op het EEF, is dat de put in de koninklijke tombes misschien een link was naar het dodenrijk, naast - of in plaats van - een put om regenwater op te vangen. Maar als ik me niet vergis hadden de Dodentempels of Tempels van Miljoenen Jaren wel een schijndeur, zoals deze van Thoetmozes III die nu in Medinet Haboe staat: viewtopic.php?f=10&t=2346 of in de tempel van Ramses III te Medinet Haboe. Dus is het zoeken naar de vervanger wannneer er geen schijndeur te vinden is in de architectuur (of een deel ervan: tombe/dodentempel), zoals dat bij vele nobelen het geval is.
En dat is de stèle denk ik.
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6379
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Schijndeur

Berichtdoor Sa-Tjaoe » Ma Mrt 12, 2012 12:40 am

Een "well shaft" of put (zoals die praktisch altijd voorkomt in de tombes van de Valley) had duidelijk een meervoudige functie. De duidelijkste functie was het "opvangen" van het veelvoorkomende vloedwater. Een tweede functie is pas onlangs onderzocht (alhoewel ik er naar goede gewoonte even geen credentials aan vast kan hangen): een well-shaft zou een gang kunnen zijn die loopt tot op de onbewerkbare (brokkelige) schalie-steenlaag die doorheen de ganse ondergrond van de Valley loopt. Het zou daarbij gaan om een methode om de grootst mogelijke diepte van de verdere gangen van een graf te bepalen: dit kan kloppen aangezien de well shafts altijd redelijk "vroeg" in een graf voorkomen en daar ook altijd het diepste punt van vormen. Maar de interessantste functie van een well shaft zou wel de verbinding zijn die hij zou kunnen vormen tussen het graf en de onderwereld. Verschillende "functionele" putten zijn wss. daarom ook versierd: omdat ze meer dan een ordinair nut hadden en effectief een deel van de tombe waren. Het bekendste en intactste voorbeeld daarvan is de put in het graf van Sethi I. Maar de well shaft dient dus puur als een verbinding van de tombe met de onderwereld. Naar mijn mening had Bart Van Assche in die EEF post dus ook beter naar de cultusbeelden en -stelae in het voor de nabestaanden toegankelijke stuk van een Nieuwe Rijksgraf kunnen wijzen, omdat die delen inderdaad een verbinding waren tussen de tombe en de wereld van de levenden. Wat in principe een veel betere vergelijking is voor het nut dat aan (voornamelijk voor het Nieuwe Rijk gebruikte) schijndeuren wordt toegeschreven.
Gebruikers-avatar
Sa-Tjaoe
 
Berichten: 294
Geregistreerd: Za Dec 02, 2006 4:53 pm
Woonplaats: Brugge

Schijndeur

Berichtdoor yuti » Ma Mrt 12, 2012 3:25 pm

Enerzijds heb je dus de schijndeur (plaats waar de ka en de ba in contact kon treden met de levende wezens) en anderzijds de betekenis van sommige voorwerpen of elementen uit het graf (zoals de steles, well-shafts e.a..).
Kijken we nu bijvoorbeeld eens naar de bewuste “Hoe-schaal” verwijzend naar:
viewtopic.php?f=15&t=647

“De Hoe-schaal zegt “dat offers gebracht werden om ervoor te zorgen dat de ach-geest zou waken over hen die nog op aarde zijn.” M.a.w. er is een link tussen de levende en de ach-geest van de overledene in het graf.

Gek genoeg richtte de levende zich niet altijd rechtstreeks naar de overledene maar gebeurde dit niet uitzonderlijk via een ander overleden familielid of kennis om de overledene onder druk te zetten.
Ik weet niet of zo’n schaal gezet werd bij de schijndeur aan de offertafel. Is dit het geval, dan lijkt die plaats ook een plaats van contact tussen de levende(n) en de overleden kennis(sen) en/of familieleden die een band hadden met met de overledene.
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 1005
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm


Terug naar Het dagelijkse leven

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 3 gasten

cron