De menat

Ook: Nubië - latere periode

Moderator: yuti

De menat

Berichtdoor yuti » Zo Jun 24, 2018 3:12 pm

Afbeelding

Tegengewicht Menat-halssnoer
Brons
Egypte, Athribis
Ptolemeische periode (4de tot 1ste eeuw v. Chr.)
Antwerpen (het Mas)


Afbeelding

Menat symbolen 356-178-179
Le musée de Boulogne sur Mer
Inv. 356-178-179



Afbeelding

Menat tegengewicht

Brons.
H: 13,4 cm, W: 4,6 cm.
New Kingdom, einde 18de- 19th dynastie.
Entdeckungen. Ägyptische Kunst in Süddeutschland
(exhibition cat. Munich, 1985), n° 79
(1300-1100).


Afbeelding

Green glazed composit (faience)

H: 7,1 cm, W:(max) 3,6 cm.
Late Periode 26stE dynastie ca. 550 v. Chr.
Private collectie

De Menat:

De menat als voorwerp:
Als je een menat louter als voorwerp bekijkt, dan kan je stellen dat het een halsketting is dat bestaat uit meerdere parelsnoeren, oorspronkelijk in een tegengewicht eindigt en op de rug of over de schouder hangt. Toch is het iets meer dan dat. Een menat is niet enkel een juweel maar ook een muziekinstrument, een cultusobject en een fetisj. Het maakt bij het schudden een klapperend geluid dat je kunt vergelijken met een sistrum.


Onderdelen van de menat.
- Parelsnoeren
- Tegengewicht(en)
- Spacer


Het dragen van de menat:
afbeeldingen zijn te vinden bij priesters, priesteressen, vereerders van Hathor, koningen, koninginnen, prinsessen (komt echter zelden voor), muzikanten ( mannen en vrouwen),danseressen en opperdansers.

De wijze waarop een menat wordt gedragen:
- In de hand, als muziekinstrument al dan niet gecombineerd met een sistrum.
- Rond de hals, parelsnoer vooraan. (Het Parelsnoer wordt soms vervangen door bat (Hathor-sistrum). Soms is er een tegengewicht voor en achter, soms een koord met tegengewicht op de rug (bij koe of stier).
- Als offer op de hand van godin tegenover de koning, van de koning tegenover de godin en van koningin aan de koning.
- Als offer op een plaat door Isis vóór Osiris.
- Met opgeheven hand: godin naar de koning, godin naar god, godin naar overledene, koning naar godin.
- Op de schouder en opgeheven hand, bij veel godinnen.
- Op de schouder bij Ptah-Sokar-Osiris.
- Op de schouder bij de opperdanser (priester).
- Over de hand bij godsgemalinnen, in grafkappelen e.d.

Voorstellingen van de menat te vinden op:
- tempelreliëfs.
- steles.
- schijndeuren.
- grafschilderingen.
- sarcofagen.
- lijkwaden.
- papyri.
- piramidions.
- munten.
- emblemen.

- Als cultusobject.
- Als sieraad.
- In cryptes.


Ancient Egypt Masterpieces from Collectors and Collections- Jacques Billen BAAF Organisation asbl Brussels
Aldred, Juwelen
LA IV (1982)
L.Lamy Egyptian mysteries
BIFAO 6251953 Origin et la signification du contrepoids de collier menat
prof. W.G. Materiele geruigenissen van de Hathorcultuur : het menathalssnoer
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 1012
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm

Re: De menat

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Di Jul 03, 2018 5:50 pm

Het eerste herinner ik me niet in het MAS Antwerpen vind ik ook niet terug in mijn foto's, maar het is van 2011 geleden dat ik er geweest ben. Bedankt Yuti, die zal ik gemist hebben.
De tweede set vind ik inderdaad terug in Boulogne sur Mer en de vierde foto is genomen op de Brussels Ancient Art Fair 2012, staat in de catalogus op p.147.
In welk museum heb je de derde foto genomen, als ik dat vragen mag Yuti?

Een reliëf in het Louvre Paris B 77 uit het Middenrijk toont dat het tegengewicht toen nog iets anders konden zijn dan zo'n (enkelvoudig) tegengewicht:
http://cartelen.louvre.fr/cartelen/visi ... &langue=fr

Afbeelding

Afbeelding

In Thebaanse Tombe TT 55 van Ramose zijn drie jongedames te zien, met een menat.

Afbeelding

In TT 96 van Sennefer staat echtgenote Sentneferet twee keer afgebeeld met een menat.

Afbeelding

Afbeelding

Een welbekende in TT 339 van Inherkha, met een scarabee als tegengewicht.

Afbeelding

En een intact exemplaar ! Uit de regeringsperiode van Amenhotep III, gevonden bij huizen in Malqata, Thebe West.
Metropolitan New York 11.215.450 (foto's genomen op tentoonstelling Musiques!, Louvre Lens viewtopic.php?f=38&t=3788
https://www.metmuseum.org/art/collectio ... &pos=1

Afbeelding

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6390
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: De menat

Berichtdoor yuti » Di Jul 03, 2018 6:41 pm

Philip
Het voorwerp (exh. cat.Munich 1985-nr 79) komt uit de tentoonstelling 'Ancient Egypt Masterpieces from Collectors and Collection - Jacques Billen BAAF Organisation asbl Brussels)
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 1012
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm

Re: De menat

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Do Jul 05, 2018 2:50 pm

Yuti schreef:
Het voorwerp (exh. cat.Munich 1985-nr 79) komt uit de tentoonstelling 'Ancient Egypt Masterpieces from Collectors and Collection - - Jacques Billen BAAF Organisation asbl Brussels

De Brussels Ancient Art Fair 2012 inderdaad, ik had het niet herkend. Wordt beschreven in de tentoonstellingscatalogus door Dr. Claire Derriks op p. 103.
viewtopic.php?f=25&t=2827

De reden waarom ik je dit vroeg Yuti was om er mogelijk iets te kunnen over lezen, want ik dacht dat het hier misschien om een amulet zou kunnen gaan, dus niet om een onderdeel van een volledig halssnoer. Claire Derriks heeft het echter zeer beslist over een tegengewicht.
De achterkant is ook versierd, zij het niet zo uitgewerkt. Zie foto hieronder.
Op de voorkant van het tegengewicht staat onderaan tekst, maar de cartouche is niet ingevuld. Zie foto hieronder.

Afbeelding

Afbeelding

Wat wel amuletten zijn denk ik, zijn die op jouw tweede foto uit Boulogne-sur-Mer. Zie mijn foto hieronder van de vitrinekast waarin ze zich bevonden toen ik er was. Te klein voor een echt tegengewicht neem ik aan. Die amuletten verschenen vanaf Ramessidische tijd.

Afbeelding

En dat is denk ik eveneens zo met het zeven centimeter hoge faience voorwerp op jou vierde foto, Yuti.

Yuti schreef:
Een menat is niet enkel een juweel maar ook een muziekinstrument, een cultusobject en een fetisj.

Ook een begrip. Bijvoorbeeld in scènes waarin goden de koning het halssnoer aanbieden, moet denk ik eerder een begrip gezien worden dan een voorwerp. Beteugelend naar de godheid toe of regeneratie en bescherming gevend naar de koninklijken toe.

Verschillende scènes met een menat te zien in Karnak tempel en Luxor tempel. Waaronder deze…

Een mooie vind ik die in de kapel van Osiris Heqadjet: Shepenwepet I wordt de menat van Isis aangeboden waarbij ze elkaars hand vasthouden. Shepenwepet I draagt een korte pruik met uraeus en de Hathorschijf met de dubbele pluimen. Isis draagt de gierkap met Hathorschijf en hoorns.
Afbeelding

Hathor met menat op de Rode Kapel van Hatsjepsoet, nu in het OpenLucht Museum van de Amontempel van Karnak.
http://sith.huma-num.fr/karnak/1258
viewtopic.php?f=10&t=3095
Afbeelding

Ahmes-Nefertari (viewtopic.php?f=10&t=1067) met menat en sistrum in het grote barkstation van Ramses III in de voorhof van de Amon tempel van Karnak, P&M II, p.32 (81).
Afbeelding

In de tempel van Luxor is deze dubbelscène te zien: in de Moetkapel biedt een zittende Moet twee keer Amenhotep III (niet op foto) het menat halssnoer aan.
Afbeelding

Moeilijk te zien misschien: in de “geboortekamer” van de tempel van Luxor, Amenhotep III loopt voor Moet die hem menat aanbiedt.
Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6390
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: De menat

Berichtdoor Taa Seqenenre » Za Jul 14, 2018 2:27 pm

Philip Arrhidaeus schreef:
Yuti schreef:
Een menat is niet enkel een juweel maar ook een muziekinstrument, een cultusobject en een fetisj.

Ook een begrip. Bijvoorbeeld in scènes waarin goden de koning het halssnoer aanbieden, moet denk ik eerder een begrip gezien worden dan een voorwerp. Beteugelend naar de godheid toe of regeneratie en bescherming gevend naar de koninklijken toe.

Maar het blijft een halssieraad, geen begrip.
Het is door het geven (of het beroeren) van het "juweel, maar ook een muziekinstrument, een cultusobject en een fetisj" dat de goden gunstig gestemd worden, precies zoals Yuti zegt.
Gebruikers-avatar
Taa Seqenenre
 
Berichten: 206
Geregistreerd: Ma Apr 10, 2006 4:55 pm

Re: De menat

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Ma Jul 16, 2018 6:47 pm

Taa Seqenenre schreef:

Maar het [menat] blijft een halssieraad, geen begrip.
Het is door het geven (of het beroeren) van het "juweel, maar ook een muziekinstrument, een cultusobject en een fetisj" dat de goden gunstig gestemd worden, precies zoals Yuti zegt.


Toch wel denk ik. Voorbeelden van twee van de bekendste…

Op foto 1 hieronder wordt farao Seti I in zijn dodentempel in Thebe een anch teken onder de neus geschoven. Of het nu gaat om in oorsprong een sandaal zoals beweerd wordt of naar mijn idee een navelstreng ( viewtopic.php?f=18&t=1713 ) , men gaat niet concluderen dat hier een voorwerp aangeboden wordt, maar eerder een begrip, namelijk leven.

Op foto 2 Ramses IX in KV6 met de godin Maät. Ook hier is duidelijk dat evenwicht en orde aangeboden wordt en niet de godin zelf of een beeldje ervan.

Afbeelding

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6390
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

sistrum

Berichtdoor yuti » Di Jul 17, 2018 5:05 pm

Sarcofaagdeksel van Isis - afbeelding sistrum

Afbeelding

De vrouw van Thoetmosis werd vernoemd naar de godin Isis en op haar antropoïde sarcofaagdeksel wordt ze afgebeeld met twee verschillende sistrum-rammelaars. Deze percussie-instrumenten werden gebruikt tijdens heilige riten en bewijzen haar rol als zangeres in de Amon-tempel. De ogen waren ooit in andere materialen geïntroduceerd en sporen van pigment zijn nog steeds aanwezig. Het onderste deel van het deksel en de kist bevinden zich nog steeds in het graf.
Museo Egizio di Torino
http://collezioni.museoegizio.it/eMuseu ... &sp=1&sp=F

Cat 2205 - Graniet - 19de Dynastie - regering van Ramses II (1279-1213 v. Chr.) Grafnummer 32 - El-Khokha
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 1012
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm

Re: De menat

Berichtdoor yuti » Di Jul 24, 2018 11:20 am

UC33192
Ptah
Ramesside Periode – Nieuwe Rijk
Kalkstenen ostracon

Afbeelding

Figuur in zwart pigment met sporen van een onderliggende schets in rood pigment. De zittende god Ptah kijkt naar rechts. Hij draagt een nauwsluitend kapje en een lange valse baard die naar het einde toe krult. Hij draagt een nauwsluitende mantel.Anthea Page identificeert het object dat aan de achterkant van de kraag hangt, als een kwastje (Page, 1983,3).

William Peck beweert echter dat het waarschijnlijk een schematische weergave is van een menat-tegengewicht (Peck, 1996, 15).

Beide handen, boven elkaar geplaatst, steken uit het kledingstuk en houden een dd-pilaar en een w3s-scepter vast. De tekening breekt op dit punt af, net boven de knieën van de figuur. De bovenkant van de stoel waar de god op zit, is afgebeeld onder de figuur.
Afmetingen:

hoogte: 11,1 cm
lengte: 7,8 cm

http://www.deirelmedina.com/lenka/Petri ... traka.html
http://petriecat.museums.ucl.ac.uk/detail.aspx
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 1012
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm

Re: De menat

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Jul 25, 2018 7:18 pm

Yuti schreef:
UC33192
Ptah
Ramesside Periode – Nieuwe Rijk
Kalkstenen ostracon […]
Anthea Page identificeert het object dat aan de achterkant van de kraag hangt, als een kwastje (Page, 1983,3).
William Peck beweert echter dat het waarschijnlijk een schematische weergave is van een menat-tegengewicht (Peck, 1996, 15).


Persoonlijk zie ik daar niet het tegengewicht van het menat halssnoer in.

Onderstaande voorbeelden uit de Vallei der Koningen (KV) en de Vallei der Koninginnen (QV). Heb daar enkele voorbeelden gaan zoeken omdat de bewoners van Deir el Medina de kunstenaars waren die in de koninklijke valleien werkten en dus heeft de tekenaar van UC33192 misschien bijgedragen aan de officiële voorstellingen van Ptah.

Enerzijds mag er weliswaar niet van uitgegaan worden dat wat op ostraca getekend werd altijd een standaard voorstelling was, maar anderzijds denk ik dat de contouren van dat tegengewicht of die halssnoersluiting op UC33192 zeer gelijkend zijn aan wat in meer detail op de voorstellingen van Ptah in de koninklijke tombes te zien is.

Mij lijkt het eerder een voorstelling te zijn van een stengel eindigend op een bloemkelk. Verschil met de menat was waarschijnlijk dat dit voorwerp in het echt weinig of niet voorkwam. De menat werd immers ook echt gedragen en gebruikt, maar de vraag is of beelden van Ptah versierd werden met een afzonderlijk gemaakt echt sieraad. Als we toch daar moeten van uitgaan dan lijkt het me eerder een strook linnen dat versierd werd met bloemmotief. Het voorbeeld uit QV55 van Amenhirkhopshef geeft dit goed weer.

Meestal wordt het als een kwast omschreven. Ptah als god van de ambachten.
Osiris – zie de foto hieronder uit KV17 – draagt echter soms ook dergelijk tegengewicht of sluiting van een halssieraad.

En helemaal onderaan nog een ostracon uit het Petrie Museum in Londen, UC33195
http://www.ucl.ac.uk/museums-static/ave ... Findex.php

QV55 Amenherkhopshef
Afbeelding

QV44 Khaemwaset
Afbeelding

KV14 Tausret Setnakht
Afbeelding

KV6 Ramses IX


KV17 Osiris en Seti I
Afbeelding

Ostracon Petrie London UC 33195
http://www.ucl.ac.uk/museums-static/ave ... Findex.php
Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6390
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: De menat

Berichtdoor yuti » Do Jul 26, 2018 1:56 pm

De theorie over het kwastje deed me denken aan het halssnoer dat zich bevindt in het Kmkg.

Afbeelding
Halssnoer, faience, l:43 cm, ca 1550-1292 v.Chr.

Daar zie ik aan een halssnoer twee kwastjes hangen. Mogelijk dat die kwastjes een imitatie zijn van de werkelijkheid. Ik heb er geen idee van. Hoe dan ook , je ziet aan het uiteinde van het halssnoer twee lotusbloemen hangen, symbool van wedergeboorte. En, misschien wat ver gezocht, lijken die kwastjes wel op lotusbloemen.

Peck's theorie over het tegengewicht van de menat ligt misschien in dezelfde lijn. De menat wordt geassocieerd met het concept van vruchtbaarheid, leven, geboorte en vernieuwing.
Ptah, dikwijls in het groen weergegeven en steeds in gemummificeerde vorm afgebeeld lijkt wat Osiriaans te verwijzen naar regeneratie en wedergeboorte.

Het beeld van het kwastje of het beeld van het tegengewicht doet mijns inziens weinig ter zake. Ze lijken mijn immers gestoeld op eenzelfde basis. Al lijkt me het kwastje als tekening, louter subjectief gezien de bovenhand te halen.
Gebruikers-avatar
yuti
 
Berichten: 1012
Geregistreerd: Do Jul 27, 2006 9:11 pm


Terug naar Algemene onderwerpen

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 2 gasten

cron