Mastaba op de top van een 50 meter hoge rotsheuvel: Elkab

Moderator: yuti

Mastaba op de top van een 50 meter hoge rotsheuvel: Elkab

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Zo Nov 08, 2015 4:05 pm

Een eenzame mastaba op een bergtop.

Afbeelding

Veel bezoekers van de Egyptische afdeling van het Jubelparkmuseum van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis te Brussel zijn wellicht geboeid geweest door bovenstaande foto uit Elkab - net zoals ik trouwens, gedurende verschillende jaren.
De tekst onder de foto:
“Zicht op de top van de rotsnecropool. Op deze plaats hoopt binnenkort de Belgische missie, in het kader van het NFWO-project “Elkab 1996-1999”, de resten van een “mastaba”graf uit het Oude Rijk bloot te leggen.
Op deze foto is inderdaad de lier nog niet te zien die tijdens het onderzoek in de latere jaren negentig op de top geplaatst werd om de grafschacht af te kunnen dalen.

Een maquette (ook in het Jubelparkmuseum) van Annemie Depuydt-Goyens toont rechtsonder de bekende rij rotsgraven uit het Nieuwe Rijk met de monumentale trap ernaartoe voor de toeristen en linksboven de bewuste mastaba bovenop de rotsen.
Afbeelding

Een mastaba op een steile rots van 50 meter. Probeer je de moeite en organisatie van de Oude Egyptenaren voor te stellen om dat op die hoogte klaar te spelen. De persoon die hiervoor opdracht gaf moet wel erg belangrijk geweest zijn en zijn graf erg opvallend want er zijn bewijzen dat de buitenmuren van de mastaba wit geplaasterd waren en dat was in het woestijnlandschap en op die hoogte heel duidelijk van ver te zien.

Na het bezoeken van de prachtige tombes en heiligdommen in Elkab werd eind 2014 voor mij een lang gekoesterde droom werkelijkheid: dankzij de gastvrijheid van Dr. Dirk Huyge en zijn team - en met uitzonderlijke toestemming van het Egyptische Ministry of State for Antiquities - kreeg ik de kans om ook de voor het toerisme niet toegankelijke sites van Elkab te bezichtigen. Maar zelfs bij het begin van onze tocht had ik nog niet durven hopen bij die mysterieuze mastaba bovenop de berg te kunnen staan.

Zicht naar het noorden vanaf de Grote Ommuring van Elkab. Vooraan de spoorlijn die langs de Ommuring loopt. De voor het toerisme opengestelde tombes bevinden zich naar rechts. Bovenop de berg duidt de lier de schacht van de mastaba aan.
Afbeelding

Bovenaan de rots, kijkend naar de top en naar het oosten. De lier is hier ook zichtbaar.
Afbeelding

De top van de berg. Dit gedeelte werd duidelijk gebruikt als steengroeve. (zie volgend bericht van me hieronder)
Afbeelding

De mastaba met paleisfaçade motief is tot ongeveer anderhalve meter hoogte bewaard gebleven. Het bouwwerk werd opgetrokken met modderstenen en is ongeveer 20 x 10 meter groot. Zicht naar het westen.
Afbeelding

De offerkapel in de noordoostelijke hoek van de mastaba, waar in 1996 enkele vazen in situ gevonden werden.
Afbeelding

Een in de rotsen uitgehakte trap in L vorm maakt 10 meter lager verbinding met de grafschacht.
Afbeelding

Onderstaande toont de lichtinval doorheen de grote grafschacht. Boven de trap, nog voor die de grafschacht bereikt, zijn grote horizontale sleuven gehakt in de zijmuren. Ik vermoed dat het puin in de grafschacht en op de trappen vroeger tot ongeveer dit niveau reikte en dat dit gedeelte ook als steengroeve gediend heeft. (zie volgend bericht van me hieronder)
Afbeelding

Ongeveer daar waar de trappen eindigen is er aan de andere kant van de verder naar beneden lopende grafschacht - en recht tegenover de trap – een kamer waar in 1996 de overblijfselen van zeven personen uit de Derde Tussenperiode werden gevonden. De kamer zelf is hoogstwaarschijnlijk van dezelfde periode als de mastaba en de schacht.
Afbeelding

De grafschacht is bijna 25 meter diep en 1,7 meter in het vierkant. Toen de Belgische missie deze in 1999 vrijmaakte van puin, vond men op wat meer dan 20 meter diepte de skeletten van twee jonge mensen uit het Nieuwe Rijk of iets later.
De grafkamer is klein (3 x 1,7 m) in vergelijking met de mastaba en de schacht, en is ruw uitgehakt - in tegenstelling tot de schacht. In de grafkamer lagen fragmenten van honderden vazen en schalen uit het Oude Rijk. Deze zijn van voortreffelijke kwaliteit, wat duidt op de status van de originele grafeigenaar. Het vaatwerk werd gedateerd in de Derde Dynastie, wat overeenstemt met de kenmerken van de mastaba.
In de grafkamer vond de Belgische missie ook nog twee skeletten - uit het Nieuwe Rijk. Maar geen inscripties of een spoor van de grafeigenaar uit de Derde Dynastie, die toch wel een heel opvallende en speciale plaats had uitgekozen voor zijn grafmonument.
Afbeelding

Dr. Dirk Huyge bij de lier die het Belgische team gebruikte om het puin uit de grafschacht te halen en de grafkamer te onderzoeken.
Afbeelding

Huyge Dirk, An Egimatic Third Dynasty Mastaba et Elkab, Egyptian Archeoology, The Bulletin of the Egypt Exploration Society 22, 2003, p. 29-30

Limme L., Hendrickx S., Huyge D., Elkab: E xcavations in the Old Kingdom Rock Necropoli, Egyptian Archeoology, The Bulletin of the Egypt Exploration Society 11, 1997, p. 5-6
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6231
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Mastaba op de top van een 50 meter hoge rotsheuvel: Elka

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Ma Nov 09, 2015 9:15 pm

Ik schreef hierboven:
De top van de berg. Dit gedeelte werd duidelijk gebruikt als steengroeve.

Boven de trap, nog voor die de grafschacht bereikt, zijn grote horizontale sleuven gehakt in de zijmuren. Ik vermoed dat het puin in de grafschacht en op de trappen vroeger tot ongeveer dit niveau reikte en dat dit gedeelte ook als steengroeve gediend heeft.


Afbeelding

Dat is slechts gedeeltelijk waar.
De trapsgewijze sporen op bovenstaande foto zijn inderdaad van steenontginning.
De langwerpige sleuven daarentegen (zie ook onderstaande foto) zijn nissen voor krokodillenmummies uit de Late Tijd of Ptolemaeïsch-Romeinse periode. Zie hiervoor De Meulenaere Herman, Sébek à Elkab, Chronique d'Egypte XLIV, 1969, p. 13-21. Dank aan Dr. Dirk Huyge om me hierop te wijzen.
Boeiende site, Elkab... vol met verrassingen. (voor mij toch :) )

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6231
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: Mastaba op de top van een 50 meter hoge rotsheuvel: Elka

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Vr Nov 13, 2015 7:23 pm

Foto's van de afdalingen in de 25 meter diepe schacht van de mastaba op de top van de rots van Elkab... op de eerste twee foto's Dirk Huyge, op de derde archeoloog Peter Cosyns en op de vierde foto egyptologe Ingrid De Strooper.

Er bestaat ook een film van het onderzoek: "The lost Mummie" / "La Momie perdue", van Alexandre Wajnberg.
"What happened in the grave of this high-ranking dignitary of Ancient-Egypt more than 4000 years ago?"
http://www.cinergie.be/film/momie_perdue_la

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6231
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen


Terug naar Oude Rijk

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast