El Lahoen piramide, fundering, regengoten en twee ommuringen

Moderator: yuti

El Lahoen piramide, fundering, regengoten en twee ommuringen

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Di Nov 23, 2010 7:50 pm

Sesostris II bouwde zijn piramide te El-Lahoen op een rotsheuvel van iets meer dan 12 meter hoogte. Daarop werden modderstenen geplaatst met als versteviging een geraamte van grote kalksteenblokken en een mantel van kalksteen.

Afbeelding

Tijdens ons bezoek (november 2010) deed forumlid William een interessante observatie: mogelijk was de geul aan de westkant een constructie – of funderingsgleuf?

Foto 1, de westelijke kant, kijkend naar het zuiden. De piramide bevindt zich links:
Afbeelding

Er waren pro en contra onder de medereizigers.
Ging het hier misschien om de overblijfselen van een omheinigsmuur?

Ik vond Williams idee helemaal niet slecht omdat ik wist dat er dergelijke funderingen bestonden bij de Knikpiramide van Snefroe te Dasjoer … (tekeningen naar Dieter Arnold) …

op de hoeken van de Knikpiramide:
Afbeelding

langs de zijdes van de Knikpiramide:
Afbeelding

We stelden ter plaatse ook vast dat deze muur of deze geul die er aan voorafgaat, zich loodrecht op de meest westelijke mastaba bevindt, en dat wordt op de plannen tegengesproken want de omheingsmuur loopt in rechte lijn langsheen de westelijke mastaba:

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Foto 2, de westelijke kant, kijkend naar het noorden. De piramide bevindt zich rechts en de meest westelijke mastaba in de verte:
Afbeelding

Foto 3, de westelijke kant, kijkend naar het noorden. De piramide bevindt zich rechts en de westelijke mastaba is hier duidelijk te zien:
Afbeelding

Foto 4, nogmaals de westelijke kant, kijkend naar het noorden. De piramide bevindt zich rechts. Hier zie je duidelijk dat de gleuf regelrecht op de kopse kant van de meest westelijke mastaba ligt:
Afbeelding

Waren deze plannen dan allemaal verkeerd?
Of ging het toch om een funderingsgleuf?

Nu lees ik bij I.E.S. Edwards ‘De Piramiden van Egypte’ p.246:
“ … kern [van de piramide] werd op de gebruikelijke wijze omhuld met blokken van kalksteen, waarvan de laagste baan in het rotsfundament werd verankerd om tegengewicht te bieden aan de zijwaartse druk van de structuur. ”

Mark Lehner ‘Piramides’ p. 175:
“ De onderste laag van het dunne kalkstenen omhulsel werd stevig verankerd in het rotsfundament om tegengewicht te bieden aan de buitenwaartse druk van de structuur.

Dieter Arnold ‘Building in Egypt’ p.111:
“ … the pyramid of Illahun could be erected on a rock core, again with only one foundation course. “

Ik denk dus wel dat William gelijk had en dat het hier gaat om een funderingsgleuf. Indien nog iemand dit kan bevestigen, zou dat fijn zijn.

Maar was daarmee de kous af?
Nee, want wat dan te denken van deze gleuf aan de oostelijke zijde van de piramide? De piramide bevindt zich rechts en je kijkt naar het zuiden.
Foto 5:
Afbeelding

I.E.S. Edwards schrijft in ‘De Piramiden van Egypte’ p.246:
“ Rondom de basis [van de piramide] lag aan elke zijde een ondiepe greppel die met zand gevuld was, met het doel regenwater te absorberen dat van de wanden van de piramide afvloeide. Zo’n greppel, schatte Petrie, kon gemakkelijk het watervolume vasthouden dat uit de grootste stortbui die in Egypte kon voorkomen, te voorschijn kwam. ”

Mark Lehner ‘Piramides’ p. 175:
“ Rond de basis [van de piramide] lag een ondiepe greppel om het regenwater af te voeren.”

Een goot dus?
Want die oostelijke gleuf op foto 5 is anders van constructie (ook kleiner) dan de westelijke op foto’s 2,3 en 4.

Maar … in de oostelijke zie je precies lichte randen dwars opstaand ten opzichte van de lengterichting. Dit doet mij toch weer denken dat dit misschien ook een funderingsgleuf is, waarvan de stenen verwijderd zijn (zoals in de westelijke ten andere).

Nu dan de kous af?
Nee, want wat meer is, als ik het goed voorheb – maar ik heb alles niet zo goed gefotografeerd en wacht hiervoor de foto’s af van mijn medereizigers, gaat deze oostelijke gleuf 90° de hoek om naar het westen, aan de noordkant van de piramide.
Foto 6:
Afbeelding

Zou misschien kunnen kloppen, dan zijn aan de oostelijke zijde de funderingsblokken er uit gehaald en die aan de noordelijke kant nog ter plaatse? Want medereiziger S staat hier bovenop een verhoging die evenwijdig met de noordzijde van de piramide loopt.
Funderingsblokken nog ter plaatse?
Of verhoogde rotsbodem die dienst deed als funderingsmuur?
Foto 7:
Afbeelding

Dus mijn persoonlijke mening:
westelijke gleuf: funderingsgleuf
oostelijke gleuf: twijfel
noordelijke verhoging: ?

Ja ik weet het … ’t is weer zo’n postje.
Maar wel een interessant gegeven, vind ikzelf.
Indien iemand hier iets kan aan toevoegen … heel graag !

Interessante piramide en piramidecomplex, waarover ik later nog wat post, ongetwijfeld … ik zal het niet kunnen laten vrees ik.
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: El Lahoen piramide, funderingen en regengoten

Berichtdoor william » Di Nov 23, 2010 10:14 pm

Philip schreef:

Maar was daarmee de kous af?
Nee, want wat dan te denken van deze gleuf aan de oostelijke zijde van de piramide? De piramide bevindt zich rechts en je kijkt naar het zuiden.


Stel dat bij het niveleren van het terrein men aan de oostelijke zijde voldoende niveau had om de funderingssleuf voldoende diepte te geven, maar aan de westelijke zijde (zie foto 5) het niveau van de oorspronkelijke ondergrond iets lager was dan kunnen de ondiepe rechthoekige uithakkingen gebruikt geweest zijn om een rij steenblokken vast te zetten in de bodem om op die manier een stevige stut te vormen en de horizontale druk op die manier op te vangen. Trouwens als het de bedoeling is om water op te vangen zie ik niet in waarom dit rechthoekige holten zijn en niet een doorlopende afvoer zodat het water kan weglopen, er zijn voorbeelden te over in de Egyptische architectuur dat de Egyptenaren wisten hoe overtollig water moest afgevoerd worden (zie afwateringsgleuven in tempels bij rituelen waarbij water of bloed bij slachtingen moest afgevoerd worden) een geul met onderbroken vakken om water te absorberen vind ik niet echt relevant.

william
william
 
Berichten: 268
Geregistreerd: Wo Okt 17, 2007 4:32 pm
Woonplaats: Lochristi

Re: El Lahoen piramide, funderingen en regengoten

Berichtdoor william » Di Nov 23, 2010 10:25 pm

Wat betreft de noordkant, daar is duidelijk een hogere wand te zien die naar de buitenkant toe verticaal is (aan de kant van de piramide opgevuld met puin), volgens mij kan het hier misschien gaan om de achterwand van het heiligdom dat tegen de piramide aan gebouwd was aan de noordzijde (zie de tekening van de plattegrond in Porter & Moss), vandaar dat deze hogere wand samenvalt met de onder het puin doorlopende noordrand van de piramide.

william
william
 
Berichten: 268
Geregistreerd: Wo Okt 17, 2007 4:32 pm
Woonplaats: Lochristi

Re: El Lahoen piramide, funderingen en regengoten

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Nov 24, 2010 7:27 pm

William schreef:
als het de bedoeling is om water op te vangen zie ik niet in waarom dit rechthoekige holten zijn en niet een doorlopende afvoer zodat het water kan weglopen, er zijn voorbeelden te over in de Egyptische architectuur dat de Egyptenaren wisten hoe overtollig water moest afgevoerd worden (zie afwateringsgleuven in tempels bij rituelen waarbij water of bloed bij slachtingen moest afgevoerd worden) een geul met onderbroken vakken om water te absorberen vind ik niet echt relevant.

Dat was ook mijn redenering, maar met de volgende kanttekening: als Petrie het heeft over 'een ondiepe greppel, die met zand gevuld was', zou het kunnen dat deze afscheidingen er waren om het zand tegen te houden voor de wind. Er zou wegens het zand (wanneer Petrie gelijk heeft) ook geen sprake zijn van een afvoergoot, maar eerder van een opvanggoot ... waar het water dan opdroogt want ... na regen komt zonneschijn, zeker in Egypte.
Maar als ik moet kiezen denk ik inderdaad ook dat het aan de oostelijke zijde eveneens over een funderingsgleuf gaat. Het verschil met de westelijke zijde kan inderdaad te wijten zijn aan niveauverschil.

Wat betreft de noordkant, daar is duidelijk een hogere wand te zien die naar de buitenkant toe verticaal is (aan de kant van de piramide opgevuld met puin), volgens mij kan het hier misschien gaan om de achterwand van het heiligdom dat tegen de piramide aan gebouwd was aan de noordzijde (zie de tekening van de plattegrond in Porter & Moss), vandaar dat deze hogere wand samenvalt met de onder het puin doorlopende noordrand van de piramide.

Dat was een andere vraag waarmee ik zat ... dat verticaal gedeelte ... was dat niet wat groter dan het kleine schrijn welke op de plannen staat? Onderstaande foto ... de rode pijl duidt de noordoostelijke hoek aan waarover ik het eerder had.

Foto 8: de noordzijde van de piramide, kijkend naar het oosten. De piramide ligt dus rechts, en de mastaba's links.
Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: El Lahoen piramide, funderingen en regengoten

Berichtdoor isisnofret » Ma Nov 29, 2010 11:42 pm

De geul die je op foto 5 ziet (met de dwarsmuurtjes) is volgens mij een langwerpig opgravingssleufje van een meter breed, dat de aansluit bij een uitgespaard laag muurtje(?) dat uit de oorspronkelijke rotsbodem bestaat, links (oostelijk) op de foto.
Datzelfde uitgespaarde muurtje maakt een haakse hoek op foto 6.
Op foto 8 zie je dan weer op de voorgrond dat het uitgespaarde muurtje veel hoger is, maar dat het dezelfde breedte heeft.
Beschikken we niet ergens over een foto waarop de NW hoek te zien is, waar normaliter datzelfde muurtje opnieuw een hoek moet maken, maar dan in zuidelijk richting?
Aan de verklaring van Petrie van watergeulen, hecht ik geen geloof. Waarom je water ophouden als het niet in de rotsbodem kan indringen? Of waarom het in geulen vol met zand leiden, waardoor het toch maar overstroomt?
Waar we hier wel mee zitten is dat men een gedeelte van de rotsbodem heeft uitgehakt en soms zelfs van een leemtegelbekleding voorzien, om de indruk te wekken dat men met opgebouwde muren zit.
Het idee van de funderingsleuf om de de buitenmantel van kalksteenplaten te schoren tegen een restant van de uitgespaarde rotsbodem (binnenzijde van het uitgespaarde muurtje) lijkt aanlokkelijk. Toch heb ik er enige bedenkingen bij. Waarom is de buitenzijde dan zo recht en niet schuin, zoals men van een piramidezijde mag verwachten? Bovendien is het uitgespaarde gedeelte niet zo breed, ternauwernood een meter en lijkt de slechte kwaliteit van de rotsbodem weinig garantie te bieden om een sterek weerstand te bieden tegen de zijdelingse krachten van de piramidenzijden. En waarom dan een vorm van een muurtje en niet simpelweg alleen maar aan de binnezijde een sleuf? En de plannen van de piramide geven steeds aan dat de oostzijde bijna in het verlengde ligt van de westzijde van de cultuspiramide, terwijl uit foto 2531 van William blijkt dat de binnenkant van het omstreden muurtje een eind verder naar het oosten ligt, nag voorbij de helft van de cultuspiramide.
Anderzijds heb ik de indruk dat de plannetjes niet al te nauwkeurig zijn. Zo wordt steevast de middelste mastaba als iets groter weergegeven, terwijl in de werkelijkheid er geen verschil is waar te nemen. Het enige wat zou kunne, is dat Petrie tijdens de opgravingen een leemtegelen voorzetmuurtje ertegenaan heeft gezien, maar dat kan evengoed bij de andere verdwenen zijn. De rotstenen kern van de mastabas lijken mij toch allemaal dezelfde afmetingen te hebben.
We zijn er duidelijk nog lang niet uit...

Luc
isisnofret
 
Berichten: 16
Geregistreerd: Zo Feb 15, 2009 7:44 pm

Re: El Lahoen piramide, fundering, regengoten en twee ommuri

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Do Dec 02, 2010 7:57 pm

Isisnofret / Luc schreef:
De geul die je op foto 5 ziet (met de dwarsmuurtjes) is volgens mij een langwerpig opgravingssleufje …

Het idee van de funderingsleuf om de de buitenmantel van kalksteenplaten te schoren tegen een restant van de uitgespaarde rotsbodem (binnenzijde van het uitgespaarde muurtje) lijkt aanlokkelijk. Toch heb ik er enige bedenkingen bij. Waarom is de buitenzijde dan zo recht en niet schuin, zoals men van een piramidezijde mag verwachten? Bovendien is het uitgespaarde gedeelte niet zo breed, ternauwernood een meter en lijkt de slechte kwaliteit van de rotsbodem weinig garantie te bieden om een sterk weerstand te bieden tegen de zijdelingse krachten van de piramidenzijden. En waarom dan een vorm van een muurtje en niet simpelweg alleen maar aan de binnezijde een sleuf?


Het bestaan van een funderingsgleuf lijkt me een zeer goeie kans te maken. Ik denk niet dat Petrie het dermate verkeerd voor zou hebben, ook rekening houdende met het bestaan van andere funderingsystemen zoals reeds eerder vermeld.

Maar ik weet wel bijna helemaal zeker dat al mijn eerder gemaakte redeneringen verkeerd waren voor wat betreft identificatie ter plaatse van de structuren (funderingsgleuf en afwateringsysteem).

Ik moest en moet eigenlijk eerst eens het opgravingsverslag van Flinders Petrie lezen.
http://www.etana.org/abzu/coretext.pl?RC=15251 (met dank aan William)
Ben daarnet begonnen, maar er niet doorgeraakt. Misschien is wat ik post hieronder dus zeer overhaast.

Zou die ophoging dan een muurtje kunnen zijn rond de piramide, een muurtje dat niet op de drie plannen staat bovenaan?

Mijn verwarring ontstond door wat ik eerder over de funderingsgleuf las en wat Flinders Petrie zegt p.2 rechts bovenaan: “The pyramid casing rested in a rock socket, which rose between 22 and 31 inches around it on all sides.”
Want ik meende – terecht? – in de ophoging dwarse onderscheidingen te zien, zoals op onderstaande foto 9 aangeduid (dit is een detail van hetzelfde zicht van foto tien).
Afbeelding

Maar het lijkt me inderdaad NIET te gaan om de rock socket van Petrie

Op onderstaande foto 10 van de oostelijke zijde van de piramide (piramide staat rechts), kijkend naar het zuiden, zie je van links naar rechts drie gedeeltes:
Een ophoging, de opgravingssleuf waarover jij het had, en het gedeelte waar we op staan.
Afbeelding

Is het dus mogelijk dat de ophoging de restanten van een muurtje zijn? Want die ophoging loopt niet enkel in 90° verder langs de noordelijke zijde, maar is daar ook veel hoger en het lijkt erop dat dit wel degelijk een muur geweest is, want het is aan de noordelijke zijde te hoog om het einde te kunnen zijn van de piramide (zoals eerder geopperd), en te lang om te kunnen beantwoorden aan de afmetingen van het schrijn. (zie foto 9 en foto 11 hieronder).

Foto 11, de noordelijke zijde van de piramide, kijkend naar het zuiden:
Afbeelding

Dan toont die opgravingsleuf misschien waar de plaveistenen lagen?

Beschikken we niet ergens over een foto waarop de NW hoek te zien is, waar normaliter datzelfde muurtje opnieuw een hoek moet maken, maar dan in zuidelijk richting?


Inderdaad, foto 12. De noordelijke zijde, kijkend naar het oosten. De piramide staat rechts.
Het muurtje is nog te zien waar met rode pijlen gemarkeerd, maar om de hoek (naar de westzijde van de piramide) verdwijnt het onder het puin, als ik het goed voorheb:
Afbeelding

Aan de verklaring van Petrie van watergeulen, hecht ik geen geloof. Waarom je water ophouden als het niet in de rotsbodem kan indringen? Of waarom het in geulen vol met zand leiden, waardoor het toch maar overstroomt?


Zou het gedeelte waarop wij staan op foto 10 niet de (watergeleidings-) hellingen (gevuld met zand en dan uitgevend op een geultje in het midden) kunnen zijn waarover Petrie het heeft?

P.4 linksonder en rechtsboven beschrijft Petrie het regenopvangsysteem, geconstrueerd wegens het voorkomen van - naast de goeie kern van kalksteen - een bruine mergelgrond, welke bij vochtopname de stabiliteit van de piramide in gevaar zou kunnen gebracht hebben.
“As such rain never continues for more than an hour it was better to absorb it than to try to provide drains sufficient to remove it.
The first security was cutting a socket two feet or more in depth, in which the pyramid was based, so that there was a rock abutment to prevent any spread. Then outside of this a sponge of sand was placed … “

En de plannen van de piramide geven steeds aan dat de oostzijde bijna in het verlengde ligt van de westzijde van de cultuspiramide, terwijl uit foto 2531 van William blijkt dat de binnenkant van het omstreden muurtje een eind verder naar het oosten ligt, nog voorbij de helft van de cultuspiramide.

Anderzijds heb ik de indruk dat de plannetjes niet al te nauwkeurig zijn. Zo wordt steevast de middelste mastaba als iets groter weergegeven, terwijl in de werkelijkheid er geen verschil is waar te nemen. Het enige wat zou kunnen, is dat Petrie tijdens de opgravingen een leemtegelen voorzetmuurtje ertegenaan heeft gezien, maar dat kan evengoed bij de andere verdwenen zijn. De rotstenen kern van de mastabas lijken mij toch allemaal dezelfde afmetingen te hebben.


Da’s a.u.b. alle twee voor een volgende post (laat ons in deze berichtenreeks het enkel hebben over de constructie en afwateringssleuven).

Want het begint nu al te draaien voor m’n ogen.
Zweten dat ik doe na zo'n berichtje.
A Sakkara Gold … my kingdom for a Sakkara Gold!
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: El Lahoen piramide, fundering, regengoten en twee ommuri

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Zo Dec 05, 2010 5:57 pm

Petrie verwijst inderdaad naar de dubbele ommuring.

'L'Egypte Restituée' Tome 3, Sites, temples et pyramides de Moyenne et Basse Egypte ( Aufrère & Golvin, 1997) heeft het p. 184 over twee ommuringen:
"Le monument est cerné de deux clôtures: un premier muret à redans taillé en réserve dans le gébel, et une ceinture plus importante qui forme un décrochement au nord-est, abritant la pyramide de la reine."

Mark Lehner, Piramides, p.176:
"De binnenste met kalksteen beklede ommuring ... Evenwijdig aan de buitenste lemen muur ... "

Edwards, De Piramiden van Egypte, p.246:
De piramide was omgeven door een van panelen voorziene muur die gedeeltelijk bestond uit rots bedekte met natuursteen ... en door een buitenmuur van baksteen.

Tja, waarom dan die binnenste muur niet op de plannen staat :?:
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Re: El Lahoen piramide, fundering, regengoten en twee ommuri

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Apr 23, 2014 4:44 pm

Foto's van het natuurstenen raamwerk (en de opvulling van modderstenen) ter vesteviging van de constructie van de piramide...

Afbeelding

Afbeelding
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6386
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen


Terug naar Middenrijk

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 2 gasten

cron